Diễn đàn về nhà nước, pháp luật, chính sách
ISSN 1859-297X Thứ hai, 20/02/2017, 20:18(GMT+7)
 
Ý kiến từ cơ sở

Sửa Hiến pháp và chính quyền đô thị

Góp ý sửa đổi Hiến pháp 1992, lãnh đạo TPHCM đề nghị tách bạch khái niệm “chính quyền đô thị” và “chính quyền nông thôn” trong dự thảo, nhằm mở đường giải quyết những bất cập trong vận hành của bộ máy các cấp chính quyền hiện nay.

Đô thị cũng như nông thôn?

Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đổi chương “Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân” thành chương “Chính quyền địa phương”. Nhưng thực ra, các điều khoản quy định về chính quyền địa phương không khác gì với Hiến pháp hiện hành - nghĩa là tạo khung pháp lý chung cho tất cả các đơn vị hành chính trong cả nước - trong khi thực tiễn cho thấy các đơn vị hành chính trong cả nước đang dần hình thành những điểm khác nhau, theo ông Nguyễn Văn Đua, Phó bí thư thường trực Thành ủy TPHCM.

Thật vậy, với cách vận hành của bộ máy chính quyền địa phương các cấp như quy định của Hiến pháp hiện hành, tại TPHCM đã bộc lộ nhiều vấn đề khó giải quyết. Ông Phạm Văn Đông, Trưởng ban Kinh tế ngân sách Hội đồng nhân dân TPHCM, đưa ra ví dụ: ở xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh hiện nay có đến 80.000 dân, trên 15 tòa nhà cao tầng... quy mô và tầm quản lý phức tạp hơn một thị xã của các tỉnh thành khác nhưng theo quy định thì Bình Hưng vẫn là chính quyền cấp xã. Vì vận hành theo cơ chế của chính quyền cấp xã nên hệ thống thoát nước cho nhà cao tầng, đường đô thị, thu gom vệ sinh... đều thiếu chính sách và bất cập.

Theo ông Lê Minh Trí, Phó chủ tịch UBND TPHCM, rất nhiều xã của thành phố phát triển thành đô thị, giống như phường - không còn đất nông nghiệp - nhưng theo cơ chế hiện hành không thể trở thành phường được vì vẫn thuộc huyện. Hiện TPHCM có đến 61 xã - phường có quy mô dân số trên 35.000 người nhưng vẫn áp dụng chính sách đầu tư đường nông thôn như cấp xã ở các tỉnh, thành khác (dưới 10.000 dân). Ông Trí nói: “Một xã đã đô thị hóa hoàn toàn, dân đông, an ninh phức tạp nhưng chỉ áp dụng cơ chế công an xã thì làm sao quản lý!”.

Chưa hết, TPHCM hiện có hơn 8 triệu người có hộ khẩu, 2,5 triệu người không hộ khẩu, 60.000 người nước ngoài... Theo ông Trí, thành phố cần đến 12.000 biên chế nhưng Bộ Nội vụ chỉ cho 8.000 biên chế. Cho nên, trong nhiều cuộc họp về quản lý đô thị lãnh đạo thành phố thừa nhận có lúng túng trong điều hành. Ví dụ như địa bàn huyện Bình Chánh rộng và tình hình xây dựng trái phép phức tạp gấp hàng chục lần địa bàn quận 1 (tình hình xây dựng đã tương đối ổn định) nhưng quân số thanh tra xây dựng của quận 1 lại nhiều hơn Bình Chánh!

Còn rất nhiều bất cập trong quản lý nhà nước theo mô hình chính quyền địa phương các cấp, quản lý theo ranh hành chính, đã được các cơ quan chuyên môn ở TPHCM chỉ ra. Ví dụ như việc thiết kế hạ tầng đô thị cần tính đồng bộ từ các cấp chính quyền lại được quản lý kiểu cắt khúc theo ranh hành chính, do đó hạ tầng kỹ thuật cũng bị cắt khúc theo. Ông Trí thừa nhận: “Quản lý hiện trạng đô thị của chúng ta cắt khúc, chưa thông suốt, cồng kềnh, kém hiệu quả”.

 

Theo ông Hoàng Minh Trí, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM, mô hình chính quyền địa phương hiện nay thiếu cơ chế quản lý phát triển đô thị, đặc biệt là đô thị có quy mô lớn.

Do đó, ngay từ năm 2006-2007 chính quyền TPHCM đã xây dựng đề án mô hình chính quyền đô thị dài hơn 200 trang, trình Bộ Chính trị năm 2008. Tuy nhiên, khi đó những kiến nghị, đề xuất của dự án này không được trung ương chấp thuận vì Hiến pháp không cho phép. Đó là lý do nhân dịp dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đang được lấy ý kiến, chính quyền TPHCM mong muốn các khái niệm về chính quyền đô thị và chính quyền nông thôn được đưa vào Hiến pháp mới để tạo cơ sở cho việc xây dựng các mô hình về chính quyền đô thị.

Cụ thể, theo ông Nguyễn Văn Đua, TPHCM muốn xây dựng mô hình “thành phố trong thành phố”. Theo đó, thành phố sẽ có bốn thành phố vệ tinh theo bốn hướng Đông-Tây-Nam-Bắc; 13 quận nội thành là những cơ quan hành chính trực thuộc thành phố (thành phố lớn). Khi đó, các thành phố này đều có cơ chế chính sách riêng, như bốn thành phố vệ tinh được chủ động về ngân sách, bộ máy...

Điểm cốt yếu của mô hình chính quyền đô thị mà TPHCM đề xuất là tập trung quản lý ở cấp thành phố - người đứng đầu chính quyền đô thị sẽ có toàn quyền quyết định trong các vấn đề quan trọng của đô thị để có thể ra quyết định ngay lập tức. “Khác với quản lý ở nông thôn, yêu cầu quản lý đô thị là phải tập trung, đồng bộ, xuyên suốt các nguồn lực và biện pháp quản lý. Có như vậy mới loại bỏ được trình trạng mệnh lệnh bị cắt khúc ra nhiều cấp, chậm khi triển khai; và chế độ tập thể lãnh đạo của UBND như hiện nay”, ông Hoàng Minh Trí nói.

Nhưng để có mô hình chính quyền đô thị, theo ông Đua, việc phân cấp của Chính phủ cho chính quyền các đô thị lớn và cực lớn cần được mở rộng trong nhiều lĩnh lực với nguyên tắc: chính quyền các đô thị đặc biệt ngoài việc được quyền cụ thể hóa các quy định pháp luật, còn được ban hành các quy định phù hợp với tình hình địa phương trong khuôn khổ thẩm quyền do Chính phủ quy định. Do đó, TPHCM đề xuất tăng cường cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho chính quyền đô thị (cơ chế tự chủ về ngân sách, quyền quyết định trong việc thu chi ngân sách theo thẩm quyền đã được xác định...); phân định rõ quyền hạn và trách nhiệm của tập thể UBND và chủ tịch UBND theo hướng tăng cường quyền hạn và trách nhiệm của cá nhân chủ tịch UBND.

Theo ông Hoàng Minh Trí, quan trọng nhất là chính quyền đô thị phải có được sự chủ động trong tổ chức các cơ quan chuyên môn trực thuộc, chủ động trong biên chế, sắp xếp nhân sự và chế độ trả lương cho nhân sự trong bộ máy hành chính. Để có hiệu quả trong quản lý nhà nước ở các đô thị, không nhất thiết các bộ ngành trung ương có cơ quan nào thì địa phương cũng phải có cơ quan tương ứng mà phải bố trí phù hợp theo nhu cầu quản lý của địa phương... Tất cả những nội dung này cần được chính thức đưa vào phạm vi thẩm quyền của chính quyền đô thị, không cần phải xin phép, đợi đồng thuận từ các bộ, ngành trung ương.

Tuy nhiên, để có chính quyền đô thị như TPHCM mong muốn, Hiến pháp sửa đổi cùng nhiều bộ luật và văn bản quy phạm pháp luật liên quan phải được sửa đổi, bổ sung vì mô hình chính quyền đô thị có những yêu cầu trái với quy định của Hiến pháp và pháp luật hiện hành.

                                                                                                       Quang Chung

                                                                                                                                             Nguồn: Thời báo kinh tế Sài Gòn

 Sửa Hiến pháp và chính quyền đô thị

 

Ý kiến của bạn
Tên của bạn
Địa chỉ
Email
Điện thoại
Tệp đính kèm
 
 
gửi đi
CÁC TIN KHÁC:
Góp ý Luật Đất đai sửa đổi: Các công chứng viên nói gì? (09/04/2013)
Con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa rút ngắn của Hà Nội hiện nay (01/02/2012)
Hà Nội, TP. HCM: Được xử phạt vi phạm hành chính cao hơn - có khả thi? (10/11/2011)
Chuyển đổi mô hình tăng trưởng và công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển của Hà Nội (26/10/2011)
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị ở thành phố Hà Nội (26/08/2011)
Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức cấp xã ở các tỉnh Tây Nguyên hiện nay (10/06/2011)
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị ở thành phố Hà Nội (26/08/2011)
8.jpg
Đồng chí Uông Chu Lưu, Phó Chủ tịch Quốc hội trao quyết định bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Đình Quyền làm Viện trưởng Viện NCLP
Số 03 ((212) tháng 2/2012) 05/02/2012
Tìm kiếm
Tìm kiếm nâng cao
 
Hiển thị tốt nhất trên trình duyệt Firefox

    Trang chủ | Liên hệ | Sơ đồ website Trang thông tin điện tử của Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp – Văn phòng Quốc hội
Giấy phép xuất bản số: 37/GP-BC-BVHTT, cấp ngày: 08/04/2005 • Tổng Biên tập: Ts. Phạm Văn Hùng
Toà soạn: 27A Võng Thị – Tây Hồ – Hà Nội: Điện thoại: 08043359 - 08043362• Fax: 08048486• Email: nclp@qh.gov.vn

Ghi rõ nguồn "Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp" khi phát hành lại thông tin từ website này
Bản quyền thuộc về Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. Phát triển bởi Công ty Tinh Vân