Năm 2009 sẽ hoàn thành việc di dời 7 cơ sở gây ô nhiễm trong nội thành

Đăng đàn cho phần nội dung liên quan đến môi trường là Phó Chủ tịch UBND TP Vũ Hồng Khanh.

Về ô nhiễm môi trường không khí, Phó Chủ tịch cho biết, nguyên nhân do rất nhiều khu, cụm công nghiệp và làng nghề dùng công nghệ cũ, không áp dụng đầy đủ các biện pháp giảm thiểu khí thải; hơn 2 triệu ô tô, xe máy chưa được kiểm soát chặt chẽ về khí thải; hiện tượng đốt rác, rơm, sản xuất gạch, ngói, vôi... gây ra.

Về môi trường nước, Thành phố hiện có 4 sông thoát nước chính và 110 hồ trong nội thành. Các sông đều bị ô nhiễm nặng còn các hồ thì đa số chưa tách nước thải nên cũng bị ô nhiễm nghiêm trọng. Nguyên nhân gây ô nhiễm sông, hồ là do nước thải từ các khu, cụm công nghiệp, làng nghề, khu dân cư đều không được xử lý hoặc chưa được xử lý đúng quy định. Tổng lượng nước thải công nghiệp được xử lý mới đạt 20-30%, 19/37 bệnh viện có hệ thống xử lý nước thải, nước thải sinh hoạt hầu hết chưa được xử lý...

Về ô nhiễm môi trường do chất thải rắn gây ra, do năng lực thu gom, xử lý chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Công tác xử lý, tiêu hủy, tái chế chất thải rắn hiện chủ yếu vẫn dựa vào chôn lấp hợp vệ sinh tại bãi rác Nam Sơn, Kiêu Kỵ, Xuân Sơn, Núi Thoong và nhà máy xử lý rác Cầu Diễn, Seraphin Sơn Tây. Hiện còn 11 huyện có tình trạng đổ rác tại các điểm lộ thiên không được quy hoạch.

Trong năm 2009, Hà Nội sẽ xây dựng quy định bảo vệ môi trường thành phố, tuyên truyền ý thức bảo vệ môi trường của doanh nghiệp và người dân, đẩy mạnh phân cấp cho các quận, huyện trong lĩnh vực này, triển khai quy hoạch hệ thống cấp-thoát nước tại các khu đô thị cũ và mới...

Một số dự án cụ thể: thực hiện thử nghiệm một số phương án xử lý giảm thiểu ô nhiễm một số hồ trên địa bàn, xong trước tháng 6/2009, nghiên cứu và xử lý thí điểm cho một đoạn sông Tô Lịch trong năm 2009; quản lý, kiểm soát các khu vực bãi chôn lấp rác và hoàn thành phương án xử lý đối với các bãi rác, điểm đổ rác vào ao hồ tại các khu vực nông thôn trong 6 tháng đầu năm 2009, thực hiện một số mô hình thí điểm đến hết tháng 12/2009 và triển khai nhân rộng từ 2010; xử lý triệt để 10 cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng còn lại theo quyết định của Chính phủ, trong đó trong năm 2009 xử lý dứt điểm 1 bãi rác, 2 bệnh viện và 3 cơ sở công nghiệp, đến tháng 6/2010 xử lý xong 1 bãi rác và 3 cơ sở công nghiệp còn lại....

Trước mắt, chỉ chọn được một số trọng điểm để xử lý ô nhiễm nguồn nước

Liên quan đến các câu hỏi tái chất vấn của các đại biểu về ô nhiễm nước thải, Phó chủ tịch Vũ Hồng Khanh cho biết, việc xử lý để các hồ của Hà Nội hết ô nhiễm phụ thuộc lớn vào nguồn lực của Hà Nội, kèm theo đó là văn hóa, ý thức con người... Muốn giảm 10% ô nhiễm của các sông, hồ mỗi năm, Hà Nội phải chi khoảng 1.200 tỷ để xử lý và bảo dưỡng. Hà Nội đã đặt mục tiêu đến năm 2015 phấn đấu giảm 40% lượng nước của Hà Nội không ô nhiễm, với điều kiện tăng trưởng kinh tế tốt. Với số tiền đầu tư lớn như vậy, Hà Nội phải chọn điểm ô nhiễm bức xúc nhất để tập trung làm. Sắp tới hồ Văn, sông Tô... sẽ được chọn xử lý thí điểm. Thành phố cũng hướng đến việc xã hội hóa, kêu gọi đầu tư vào lĩnh vực này.

Trả lời chất vấn của ĐB Phạm Thị Loan, Bùi Thị An... về hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt đô thị trước khi đổ ra hệ thống sông, hồ, Phó Chủ tịch cho biết, Thành phố cũng đã tính đến việc này và đã triển khai nhưng do hạn chế về nguồn lực nên chưa làm được nhiều. Hiện Hà Nội mới thực hiện được hệ thống tách nước sinh hoạt với nước thải cho khu vực hồ Trúc Bạch, Kim Liên. Sắp tới sẽ là sông Tô Lịch. Sau kỳ họp này, Thành phố sẽ gặp gỡ với các nhà khoa học để xây dựng cho sông Tô Lịch một hệ thống tách nước thải đi vào một đường riêng để xử lý. Việc lọc rửa nước cho sông Tô cũng đã được tính đến với ý tưởng lấy nước sông Hồng đổ vào sông Nhuệ, cho qua bể lắng rồi đưa vào sông Tô. Nếu không có gì thay đổi, năm sau, sau khi làm thí điểm một số nơi, Thành phố sẽ có tổng kết, đánh giá và đề xuất thực hiện.

Thành phố cũng đã thống nhất quan điểm là toàn bộ nước thải đổ ra các sông, hồ sẽ được gom riêng để đưa ra một khu vực xử lý, còn nước đổ trực tiếp ra sông, hồ phải là nước không bị ô nhiễm.

Đại biểu Nguyễn Hữu Thắng chất vấn thành viên UBND TP - Ảnh: V.Thành

Ô nhiễm làng nghề, khu công nghiệp: Ưu tiên trước cho vùng nội thành

Chất vấn của ĐB Phạm Thị Thành về việc xử lý cơ sở, làng nghề gây ô nhiễm được Phó Chủ tịch Vũ Hồng Khanh cho biết: tất cả những đơn vị vi phạm đều bị xử lý kiên quyết. Năm 2008, Thành phố đã kiểm tra 89/125 cơ sở và đã tiến hành xử phạt hành chính bằng tiền với 18 cơ sở. Trong số 21 cơ sở không thực hiện nghiêm, đã có cơ sở được yêu cầu lập hồ sơ và nếu không nghiêm túc thực hiện thì sẽ bị tước giấy phép về môi trường và áp dụng những hình thức xử lý cao hơn.

Về việc di chuyển dứt điểm các cơ sở sản xuất gây độc hại ra ngoài Thành phố như chất vấn của ĐB Bùi Thị An, ông Khanh cho rằng, hướng xử lý của Thành phố hiện nay là tập trung cho khu nội thành trước. Thành phố đã có danh sách những đơn vị phải di dời, trong số 8 cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng buộc phải di dời, sẽ có 7 cơ sở được di dời trong năm 2009, 1 cơ sở thực hiện trong năm 2010. Đây là những cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng. Với những cơ sở gây ô nhiễm ở khu vực ngoại thành thì sẽ phải tính toán, xây dựng  lộ trình.

Trả lời câu hỏi của ĐB Nguyễn Hoài Nam, ông Vũ Hồng Khanh thừa nhận, việc lập dự án, xây dựng các khu công nghiệp, làng nghề đều được phê duyệt kiểm định, nhưng trong quá trình thực hiện cam kết, có chủ dự án chưa làm nghiêm túc, Thành phố đã kiểm tra và có xử lý nhưng cũng chưa thật sự triệt để, vẫn còn nhiều nơi làm chưa tốt. Trách nhiệm chính để xảy ra việc này là của Ban quản lý dự án vì cơ quan này đã được Thành phố giao nhiệm vụ.

Về việc xử lý ô nhiễm với các làng nghề, Phó Chủ tịch cho biết, vấn đề của làng nghề không chỉ là kinh tế, mà còn là xã hội, thu nhập, con người... Hà Nội hiện có hơn 1000 làng nghề. Thành phố đang chỉ đạo rất quyết liệt việc quy hoạch và xây dựng, tổ chức làng nghề. Những làng ô nhiễm, không phù hợp quy hoạch thì sẽ phải chuyển đi nơi khác. Nhưng cũng có làng phải nghĩ đến việc chuyển nghề.

Rác thải sinh hoạt: Mong người dân có ý thức tự phân loại rác

Chia sẻ bức xúc của ĐB Nguyễn Hoài Nam về khâu thu gom và xử lý rác thải của Hà Nội chủ yếu vẫn là chôn lấp, Phó Chủ tịch Vũ Hồng Khanh cho biết, đây cũng là công nghệ phổ biến của thế giới. Tuy nhiên, rác được chôn lấp trong các bể có đáy chống thẩm thấu, chứ không phải chôn trực tiếp xuống đất. Ngoài ra, Hà Nội cũng đã áp dụng xử lý theo các cách khác như áp dụng công nghệ vi sinh và đang nghiên cứu để triển khai công nghệ đốt.

Phó Chủ tịch cũng cám ơn sự đồng cảm của ĐB Nguyễn Thế Phúc khi chia sẻ cái khó của Thành phố trong việc xử lý một bộ phận nhỏ dân cư vứt rác bừa bãi, đổ trộm phế thải ra lề đường. Ông Vũ Hồng Khanh cho rằng, dù chính quyền có cố gắng đến mấy mà dân không ủng hộ thì cũng rất khó làm. Phó chủ tịch mong nhân dân tự giác thực hiện, phân loại rác thải sinh hoạt ngay tại hộ gia đình, tránh vứt túi nilông lẫn với rác thải có thể tự phân hủy ra môi trường.

Cũng trong phần đăng đàn trả lời chất vấn trực tiếp tại nghị trường, Phó Chủ tịch Vũ Hồng Khanh cho biết: việc bảng thông báo điện tử đặt tại ngã tư Liễu Giai-Ngọc Khánh bị hỏng, ông sẽ cho kiểm tra và khắc phục ngay. Về việc ngừng cung táng ở nghĩa trang Văn Điển, Thành phố đã có chủ trương và đã xây dựng phương án, nhưng do mở rộng địa giới hành chính Thủ đô nên dự án này phải được xem xét lại tổng thể, trên cơ sở quy hoạch chung của Thủ đô, sẽ thực hiện di chuyển.

Phó chủ tịch cũng cho biết, dự án thóat nước giai đoạn 2 của Hà Nội nằm trong nguồn vốn ODA ưu đãi của Nhật Bản. Mặc dù vừa qua, Nhật Bản có quyết định tạm ngừng cấp vốn ODA ưu đãi cho Việt Nam, nhưng dự án này vẫn đã và đang được triển khai bình thường, không bị ảnh hưởng.

TP ý thức cao phấn đấu quyết tâm thực hiện. Trong quá trình thực hiện nếu có khó khăn sẽ báo cáo Thành ủy, HĐND để cùng giúp đỡ

Nhận xét, tổng kết về phần trả lời của Phó Chủ tịch Vũ Hồng Khanh, Chủ tịch HĐND Thành phố Ngô Thị Doãn Thanh cho rằng, ông Khanh đã nắm chắc vấn đề, có chuẩn bị kỹ, trả lời gọn và tương đối rõ các tái chất vấn. Môi trường là vấn đề lớn, quan trọng, đảm bảo sự phát triển bền vững. Những giải pháp chung và cụ thể mà Thành phố đề ra đã được các đại biểu tán thành. Tuy nhiên, việc tuyên truyền về môi trường cần phải được làm thường xuyên, không chỉ tập trung vào các dịp, tháng cao điểm.

Cũng theo Chủ tịch HĐND Thành phố, Chính phủ cho phép mỗi năm trích 1% ngân sách cho môi trường nhưng 3 năm gần đây, Hà Nội đều dành hơn 1% cho công việc này. Tuy vậy, khoản tiền này vẫn là nhỏ nhoi, nên cũng cần quan tâm đến việc xã hội hóa công tác môi trường, huy động nhiều thành phần tham gia.

VSATTP: Hướng đến mỗi người dân trở thành người tiêu dùng thông thái

Những vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm được UBND Thành phố ủy quyền cho  Phó chủ tịch UBND Thành phố Đào Văn Bình trả lời các đại biểu và cử tri.

Ông Đào Văn Bình cho biết, trong số nhóm thực phẩm thuộc danh mục có nguy cơ cao về mất an toàn thực phẩm có 10 nhóm được quan tâm đặc biệt là thịt, sữa, sữa đậu nành, rau củ quả tươi sống, hải sản đông lạnh...

Để kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) các mặt hàng này, Thành phố đã lập ban chỉ đạo ATVSTP từ Thành phố đến các quận, huyện với sự tham gia của tất cả các ngành, xây dựng kế hoạch triển khai, tập trung cao điểm vào các dịp tết, tháng hành động vì VSATTP, đồng thời, thanh tra Y tế thì thường xuyên đi kiểm tra, giám sát việc thực hiện của các cá nhân, đơn vị kinh doanh, buôn bán, sản xuất thực phẩm.

Ngoài ra, Thành phố cũng tập trung tuyên truyền, giáo dục các đơn vị làm dịch vụ ăn uống, buôn bán, sản xuất, chế biến thực phẩm cũng như người tiêu dùng; tổ chức nhiều buổi nói chuyện, hướng dẫn quy trình sản xuất thực phẩm an toàn cho người nông dân. Trong năm 2008, Thành phố đã tổ chức kiểm tra VSATTP được hơn 42.000 lượt, thu hơn 200 triệu đồng tiền phạt; Phối hợp cùng ngành y tế tổ chức cấp giấy phép an toàn cho các thực phẩm có nguy cơ cao và yêu cầu các đơn vị cam đoan giữ gìn VSATTP, đã chỉ đạo ngành y tế cấp giấy chứng nhận tiêu chuẩn sản phẩm trước khi được phép đưa ra thị trường cho 6590 sản phẩm; chỉ đạo Sở Khoa học Công nghệ giúp các cơ sở sản xuất đăng ký chất lượng sản phẩm, xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu; Chỉ đạo xây dựng và quy hoạch vùng rau an toàn, vùng chăn nuôi và giết mổ, cửa hàng bán các thực phẩm an toàn, đảm bảo vệ sinh. Theo thống kê, Hà Nội hiện có 41 lò mổ tập trung được cơ quan thú y tham gia kiểm soát, 8 chợ đầu mối bán rau trong đó có 1 chợ rau sạch và 100 cửa hàng bán rau an toàn...

Theo ông Đào Văn Bình, ngay hiện giờ, người dân Thủ đô có thể yên tâm khi mua thực phẩm tại các địa điểm đã được công nhận. Tuy nhiên, do thực phẩm an toàn có giá thành cao hơn nên ít người mua, vì vậy việc tuyên truyền để mỗi người dân trở thành người tiêu dùng thông thái là vô cùng cần thiết.

Đến 2015, Hà Nội hoàn tất quy hoạch vùng rau an toàn

Phó Chủ tịch Đào Văn Bình thừa nhận ý kiến của ĐB Bùi Thị An đưa ra là ở Hà Nội, có tình trạng hộ nông dân phân biệt giữa thực phẩm gia đình họ sử dụng với thực phẩm họ mang bán. Ông cho rằng, để giải quyết thực trạng này thì phải dựa vào tuyên truyền.

Còn với những cơ sở bán rau an toàn đã được kiểm tra, cấp phép, Phó Chủ tịch khẳng định về độ tin cậy của những cơ sở này bởi những cơ sở này phải liên hệ với các địa chỉ cung cấp hàng cụ thể và các địa chỉ sản xuất, cung cấp hàng đều được quản lý quy trình ngay từ buổi đầu.

Để đảm bảo an toàn, thực phẩm phải được bán ở những cửa hàng có địa chỉ, có người chịu trách nhiệm thì trong trường hợp cửa hàng đó vi phạm, cơ quan quản lý mới có thể xử phạt triệt để được. Còn thực phẩm được bán rong hoặc bày bán trong chợ nhưng không rõ nguồn gốc thì rất khó xử lý. Do đó, để bảo vệ mình và để hệ thống bán lẻ thực phẩm sạch có thể phát triển được thì rất cần sự ủng hộ tiêu dùng của người dân.

Phó chủ tịch cũng cho biết, đầu tư cho 1ha rau an toàn khá tốn kém, ước khoảng 100 triệu đồng, nên cùng với phương thức xã hội hóa, Thành phố sẽ có kinh phí hỗ trợ cho các đơn vị sản xuất rau an toàn.

Về quy hoạch vùng trồng rau an toàn, ông Đào Văn Bình cho biết, trước đây, Hà Nội và Hà Tây cũ đều đã có quy hoạch cho việc này nhưng do mở rộng Thủ đô nên quy hoạch này lại phải dựa vào quy hoạch chung để có sự thay đổi, điều tiết cho phù hợp. Hà Nội phấn đấu đến năm 2015 sẽ hoàn thành quy hoạch vùng trồng rau an toàn.

Bổ sung thêm thông tin cho các đại biểu về VSATTP, ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, qua các mẫu giám sát năm 2008 của Sở Y tế Hà Nội về phẩm màu (trong thực phẩm, bánh, mứt kẹo), hàn the (trong giò ,chả, bánh đúc, bánh cuốn, su sê) dấm đều đạt yêu cầu ở trên 90% số mẫu thử. Chi cục bảo vệ thực vật lấy 23 mẫu rau hoa quả nhập từ Trung Quốc, kết quả không phát hiện dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật. Theo ông Tuấn, hiện nay nước ta chưa có Luật an toàn thực phẩm nên phần nào cũng hạn chế trong việc xử lý.

Trở lại với các vấn đề về kiểm soát thực phẩm vào thành phố và giải pháp để người dân được an toàn khi tiêu dùng thực phẩm, Phó Chủ tịch Đào Văn Bình thừa nhận, mặc dù Thành phố đã có những trạm kiểm soát thú y với các gia súc, gia cầm được đưa vào Thành phố nhưng vẫn không thể kiểm soát hết được. Nhiều khi đối tượng chuyển hàng không đi đường chính mà đi đường tắt nên cũng khó kiểm tra, bắt giữ. Gần đây, Chính phủ mới có quy định về hệ thống quản lý, thanh tra VSATTP. Thời gian tới, Thành phố sẽ thành lập chi cục thanh tra VSATTP, các trung tâm thanh tra và sẽ làm thí điểm ở một số quận, huyện. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng, Phó Chủ tịch vẫn khuyến cáo người dân sử dụng sản phẩm có địa chỉ, nhãn mác rõ ràng. Hà Nội cũng sẽ tiến tới kiểm tra hàng hóa tiêu dùng theo quy trình mã vạch như TP.HCM đã áp dụng. Tiến tới, tạo sự kết hợp giữa nhà sản xuất, doanh nghiệp với người dân và phải phát triển hệ thống bán sản phẩm sạch đến từng khu dân cư.

Tuy nhiên, các đại biểu vẫn chưa hài lòng lắm về 6 biện pháp mà Thành phố cho là “hữu hiệu” trong công tác quản lý đảm bảo VSATTP vì có tới 4 biện pháp mang tính “chỉ đạo”, 1 biện pháp tuyên truyền, còn biện pháp cuối là “củng cố Ban chỉ đạo VSATTP".

Nhận xét về phần trả lời chất vấn của Phó Chủ tịch Đào Văn Bình, Chủ tịch HĐND TP Ngô Thị Doãn Thanh cho rằng, mặc dù đây là lần đầu đăng đàn trước HĐND TP Hà Nội nhưng ông Đào Văn Bình đã nắm rõ và trả lời chắc các vấn đề được hỏi. Chủ tịch HĐND Thành phố cũng nhấn mạnh tới một số biện pháp đảm bảo VSATTP mà Thành phố cần thực hiện trong thời gian tới là coi trọng công tác tuyên truyền từ sản xuất, phân phối, tiêu dùng; cùng với việc cấp giấy chứng nhận, phải thông báo công khai các cửa hàng an toàn, không an toàn trên các phương tiện thông tin đại chúng; tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm...