Diễn đàn về nhà nước, pháp luật, chính sách
ISSN 1859-297X Thứ sáu, 22/06/2018, 23:54(GMT+7)
 
Thông tin lập pháp

Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp: Mười lăm năm trân trọng, nâng niu từng ý tưởng lập pháp
Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp: Mười lăm năm trân trọng, nâng niu từng ý tưởng lập pháp
Tổng biên tập, TS. Phạm Văn Hùng phát biểu tổng kết

Từ Quốc hội khóa I năm 1946 đến nay, Quốc hội nước ta đã trải qua bảy mươi năm hoạt động, đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Qua từng khóa, Quốc hội Việt Nam luôn tiếp tục hoàn thiện tổ chức, nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của mình, đặc biệt là hiệu quả trong công tác lập pháp. Để nâng cao năng lực lập pháp, công tác nghiên cứu khoa học lập pháp và ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học lập pháp luôn được các thế hệ lãnh đạo Quốc hội coi trọng, đồng thời thường xuyên chỉ đạo việc hoàn thiện các cơ quan tham mưu, giúp việc cho Quốc hội.

Năm 2000, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp - cơ quan báo chí của Văn phòng Quốc hội - đã được thành lập, với mục đích ban đầu là để “cung cấp kịp thời, thường xuyên các thông tin lý luận và thực tiễn về hoạt động lập pháp, về hoạt động của Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp cho các vị đại biểu Quốc hội, các cơ quan hữu quan và các nhà chuyên môn có liên quan nhằm góp phần ngày một nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp và hoạt động của các cơ quan dân cử”[1]. Đây là một quyết định quan trọng, giúp Quốc hội và Văn phòng Quốc hội có một cơ quan báo chí chuyên trách làm Diễn đàn về Nhà nước, Pháp luật và Chính sách, cũng là một cơ quan lý luận quan trọng bậc nhất về các vấn đề của khoa học lập pháp.

Mười lăm năm qua, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp đã phát triển, tuy chỉ là một cơ quan báo chí trực thuộc Văn phòng Quốc hội và từ năm 2013 là cơ quan trực thuộc Viện Nghiên cứu Lập pháp, nhưng nội dung và tầm ảnh hưởng của Tạp chí đã phủ khắp các hoạt động phục vụ công tác lập pháp, công tác giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước của Quốc hội. Đồng thời, Tạp chí còn triển khai, đăng tải các công trình nghiên cứu mọi mặt về tổ chức, hoạt động, việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị; các hoạt động của các cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, các hoạt động dân cử khác. Các nội dung này được phản ánh theo chiều sâu, được tham mưu, gợi ý theo các tiêu chí khoa học và quan điểm chính trị thống nhất.

1. Công bố, đăng tải kết quả nghiên cứu khoa học, trao đổi thông tin lý luận, thực tiễn

Nhiệm vụ quan trọng nhất của Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp là “tổ chức đăng tải các kết quả nghiên cứu khoa học, trao đổi thông tin lý luận, thực tiễn theo quy định của Luật Báo chí về Nhà nước và Pháp luật, về tổ chức, hoạt động, việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, về thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước thuộc lĩnh vực Nhà nước và Pháp luật”. Hiện trong cả nước có hàng chục Tạp chí làm nhiệm vụ công bố đăng tải các công trình nghiên cứu về luật học nói chung, Nhà nước, Pháp luật và thi hành pháp luật nói riêng, nhưng Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp là Tạp chí duy nhất trực tiếp gắn với các đại biểu Quốc hội và các hoạt động của Quốc hội, chịu sự chỉ đạo chung của lãnh đạo Quốc hội và sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Văn phòng Quốc hội trước đây và hiện nay là lãnh đạo Viện Nghiên cứu Lập pháp. Vì thế, Tạp chí thường xuyên cập nhật, phản ánh nhanh nhạy, toàn diện các nội dung quan trọng, cốt lõi của hoạt động lập pháp, giám sát cũng như mọi hoạt động khác của Quốc hội. Đồng thời, các sản phẩm của Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp được phát hành trực tiếp đến: “Chủ tịch, các Phó Chủ tịch Quốc hội; Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội; các cơ quan hữu quan của Quốc hội, HĐND các cấp, các cơ quan của Văn phòng Quốc hội; một số nhà trường, viện; các cơ quan nghiên cứu và phổ biến, tuyên truyền pháp luật cũng như các độc giả khác có quan tâm”[2]. Từ khi trực thuộc Viện Nghiên cứu Lập pháp, Tạp chí cũng được phát hành trực tiếp đến lãnh đạo Viện và các đơn vị trong Viện.

Do vậy, Ban biên tập Tạp chí đã dành mọi ưu tiên để đăng tải các kết quả nghiên cứu khoa học, trao đổi thông tin lý luận, thực tiễn về Nhà nước và Pháp luật, về tổ chức, hoạt động, việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, về thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước thuộc lĩnh vực Nhà nước và Pháp luật. Các kết quả nghiên cứu đáng trân trọng này được đăng tải trên Tạp chí qua các chuyên mục đã định hình, như:

- Chuyên mục Nhà nước và Pháp luật đăng tải các bài nghiên cứu chuyên sâu về mọi vấn đề liên quan đến Nhà nước và Pháp luật, đặc biệt chú trọng đến các vấn đề xây dựng Nhà nước và Pháp luật theo định hướng mà Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định: Xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Sự xác định này không chỉ là khẳng định quyết tâm chính trị của Đảng ta trong việc đẩy mạnh cải cách tổ chức và hoạt động của Nhà nước, phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế, mà còn là sự đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của sự nghiệp xây dựng nhà nước kiểu mới - một Nhà nước của dân, do dân, vì dân. Để xây dựng Nhà nước pháp quyền phù hợp với các đặc điểm của Việt Nam, Tạp chí chủ trương đăng tải nhiều bài viết làm rõ bản chất của Nhà nước pháp quyền, tập trung làm rõ về phương diện lý luận, hình thức tổ chức dân chủ của quyền lực nhà nước, trong đó toàn bộ tổ chức và hoạt động của Nhà nước đều được quy định bởi pháp luật và theo đúng các quy định của pháp luật. Nhiều bài nghiên cứu tập trung làm rõ và khẳng định: Quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam về thực chất là quá trình chuyển đổi mô hình nhà nước, từ nhà nước quan liêu, mệnh lệnh hành chính sang mô hình nhà nước thượng tôn pháp luật, từ một hệ thống luật pháp xưa nay xác lập quyền lực của bộ máy nhà nước và nghĩa vụ của người dân sang một hệ thống pháp luật xác lập quyền của Nhân dân và quy định nghĩa vụ, trách nhiệm phục vụ Nhân dân của bộ máy nhà nước.

Tạp chí cũng đăng tải nhiều bài viết trao đổi, nghiên cứu về công tác lập pháp nói riêng, pháp luật nói chung, đặc biệt chú trọng pháp luật về tổ chức bộ máy nhà nước trong mối quan hệ với Nhân dân - chủ thể tối cao và duy nhất của quyền lực nhà nước. Nhiều bài viết tập trung phân tích vai trò, nghĩa vụ của công dân trong việc tham gia vào các hoạt động quản lý nhà nước, nhất là vào cuộc đấu tranh phòng chống tiêu cực, tham nhũng trong bộ máy nhà nước, bàn về cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân khi bị Nhà nước, các nhân viên nhà nước có thẩm quyền xâm hại đến. Một kiến nghị lớn được đưa ra qua nhiều bài viết là: Xây dựng pháp luật về tổ chức bộ máy nhà nước phải quan tâm hơn nữa đến việc thể chế mối quan hệ giữa Nhà nước và Nhân dân; phải đề cao chủ thể là Nhân dân trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước.

Có thể nói, chuyên mục Nhà nước và Pháp luật, cùng với chuyên mục Kinh nghiệm quốc tế là đã trải rộng khắp mọi lĩnh vực của khoa học nghiên cứu về Nhà nước và Pháp luật ở Việt Nam, nêu bật kinh nghiệm và bài học quý báu của khoa học nghiên cứu về Nhà nước và Pháp luật từ các quốc gia khác trên thế giới. Chuyên mục Nhà nước và Pháp luật đã là một diễn đàn có nhiều đóng góp to lớn cho khoa học về Nhà nước và Pháp luật của Việt Nam, một chuyên mục được “chăm chút” nhiều của Ban biên tập Tạp chí và các nhà khoa học cộng tác với Tạp chí.

- Đặc biệt, để tăng cường tính hiệu quả trong việc cung cấp thông tin lý luận và thực tiễn cho hoạt động lập pháp của Quốc hội, Tạp chí đã mở chuyên mục Bàn về các Dự án luật. Chuyên mục này đã bám sát thực tiễn xây dựng pháp luật của Quốc hội và các Ban soạn thảo Dự án luật, bám sát Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội, Chương trình các kỳ họp Quốc hội, các phiên họp của Ủy ban thường vụ Quốc hội (UBTVQH), để kịp thời đăng tải các bài nghiên cứu, thông tin tham khảo, kinh nghiệm lập pháp quốc tế về các lĩnh vực cụ thể gắn với các dự án luật, pháp lệnh mà các Ban soạn thảo đang xây dựng hoặc Quốc hội đang xem xét, thông qua.

Chuyên mục Bàn về các Dự án luật đã đáp ứng tốt, kịp thời yêu cầu thông tin lý luận, các kiến nghị lập pháp về các dự án luật cụ thể đang được xây dựng và xem xét thông qua. Từ chuyên mục này, các dự án luật nhận được nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận, phản biện và các kiến nghị hoàn thiện dự thảo. Đa số các ý kiến nghiên cứu, trao đổi, phản biện, kiến nghị của các nhà khoa học, các nhà hoạt động thực tiễn pháp luật đã được các đại biểu Quốc hội tham khảo, tiếp thu. Có dự án luật đã được dừng lại, rút khỏi chương trình như các kiến nghị được đăng trên Tạp chí (Dự án Luật Thủ đô, Luật Báo chí...); có nhiều dự án luật đã được thông qua với các tiếp thu kiến nghị từ các bài viết trên Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp.

Chuyên mục này cũng kịp thời thông tin về kinh nghiệm quốc tế khi xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật cùng một lĩnh vực, để các cơ quan soạn thảo, các đại biểu Quốc hội có tư liệu so sánh, khái quát. Tính đa dạng, nhiều chiều trong các ý kiến phản biện, trong các kiến nghị cũng đã tạo ra một “không khí” tranh luận học thuật thú vị, đặng tìm ra các giải pháp tốt nhất để các nhà lập pháp tham khảo, lựa chọn trước khi đưa vào thành các quy định của luật, pháp lệnh.

Tạp chí luôn có kế hoạch đặt bài trước, phù hợp với sự lựa chọn các dự thảo luật, pháp lệnh mà các cơ quan soạn thảo và Quốc hội đang cần sự nghiên cứu, trao đổi rộng rãi hay các Dự thảo luật, pháp lệnh có tầm ảnh hưởng lớn, quan trọng. Khi đã có các bài viết tốt, kịp thời đăng tải tương thích với kế hoạch soạn thảo hay xem xét, thông qua dự thảo luật, pháp lệnh.

Hạn chế của chuyên mục chính là ở tính kịp thời của các bài viết. Nhiều bài viết hay, sâu sắc nhưng chỉ được nhà khoa học gửi đến Tạp chí khi Dự thảo Luật đã được Quốc hội xem xét, thông qua. Nhiều bài đến kịp thời nhưng do kỹ thuật và thời hạn xuất bản nên khi đăng lên cũng đã  muộn. Đồng thời, vẫn còn một số bài thiên về các góp ý, kiến nghị sửa đổi các điều, khoản cụ thể và nhỏ của Dự thảo luật, pháp lệnh, tầm khái quát chưa cao.

Tạp chí đang duy trì và đổi mới chuyên mục này vì thực tế đã chứng minh hiệu quả thiết thực của nó. Trước mắt, cần có một quy trình hợp lý để tổ chức chuyên mục, sao cho chuyên mục đáp ứng được các yêu cầu sau: Có các bài nghiên cứu về các dự thảo luật, pháp lệnh cụ thể theo sát, đúng Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội; Các bài cụ thể này phải được đăng trước khi Quốc hội, UBTVQH xem xét, thông qua dự thảo luật, pháp lệnh; Trong quá trình soạn thảo, xem xét và thông qua các dự thảo luật, pháp lệnh, khi có các thay đổi lớn về chỉ đạo hoặc nội dung, phải có bài nghiên cứu, thảo luận và phản biện kịp thời, tương thích với sự thay đổi đó; Có các bài nghiên cứu sâu, kỹ lưỡng về các dự thảo luật, pháp lệnh quan trọng.

- Chuyên mục Chính sách cũng là một chuyên mục “chủ lực” trên Diễn đàn về Nhà nước, Pháp luật và Chính sách của Tạp chí. Chuyên mục này có mặt từ số ra đầu tiên và luôn được củng cố, phát triển. Các bài viết trên chuyên mục này tập trung nghiên cứu các vấn đề về cơ chế, chính sách để phát triển kinh tế - xã hội, tạo điều kiện cho hội nhập kinh tế quốc tế; đề xuất các chính sách và giải pháp đẩy mạnh việc xây dựng nếp sống, lối sống văn hóa, văn minh; giữ gìn và phát triển các giá trị tốt đẹp của xã hội và con người Việt Nam; kiến nghị xây dựng các chính sách xã hội, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho Nhân dân. Chú trọng kiến nghị, chỉ rõ các biện pháp thực hiện chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội bền vững với mối quan tâm đặc biệt tới môi trường cuộc sống, môi trường thiên nhiên gắn với hội nhập khu vực và thế giới.

- Chuyên mục Thực tiễn pháp luật tập trung đăng các bài viết đề cập đến công tác thi hành, áp dụng pháp luật vào thực tiễn đời sống, có chú trọng đến thực tiễn hoạt động của các cơ quan Quốc hội, HĐND các cấp, Chính phủ, Tòa án, Công an, Viện kiểm sát, Thanh tra, Dân nguyện... Thông qua sự phản ánh thực tiễn hoạt động và áp dụng pháp luật, các bài viết nêu những kiến nghị cụ thể trong hoạt động thi hành pháp luật, giám sát thực thi pháp luật ở địa phương và qua hoạt động giám sát tư pháp đối với những vụ việc cụ thể có liên quan đến những vấn đề xây dựng pháp luật, góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống, kiến nghị sửa đổi, bổ sung những vấn đề bất cập, khó thi hành của từng điều khoản cụ thể trong các luật, bộ luật.

Chuyên mục Kinh nghiệm quốc tế tập trung giới thiệu kết quả nghiên cứu về hoạt động lập pháp nước ngoài, giới thiệu kinh nghiệm và mô hình tổ chức và hoạt động của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan tư pháp, việc tổ chức, hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ tư vấn pháp lý của một số nước trong khu vực và trên thế giới; những vấn đề pháp luật quốc tế liên quan đến quá trình hội nhập của nước ta. Chuyên mục Kinh nghiệm quốc tế cũng chú trọng thông tin về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở một số nước trong khu vực và trên thế giới.      

- Từ tháng 10/2011, để chủ động công bố, đăng tải các bài viết về tổng kết việc thi hành Hiến pháp năm 1992 và xây dựng Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, Tạp chí đã mở chuyên mục Bàn về Lập hiến, tạo nên một diễn đàn khoa học để các chuyên gia, nhà khoa học công bố, đăng tải kết quả nghiên cứu cũng như các kiến nghị lập hiến. Chỉ trong một năm, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp đã nhận được hàng trăm bài viết của các chuyên gia, nhà khoa học và đông đảo bạn đọc trong và ngoài nước tham gia chuyên mục, đề cập đến tất cả các nội dung của công tác tổng kết việc thi hành Hiến pháp năm 1992 và xây dựng Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992.

Trên chuyên mục Bàn về Lập hiến này, Tạp chí chủ động đặt và viết bài về bốn nhóm chủ đề cơ bản phục vụ cho việc tác tổng kết việc thi hành Hiến pháp năm 1992 và xây dựng Dự thảo sửa đổi Hiến pháp. Nhóm chủ đề thứ nhất là các bài viết về Những vấn đề lý luận chung về Hiến pháp và sửa đổi, bổ sung Hiến pháp. Nhóm chủ đề thứ hai tập trung bàn về Quyền lực nhà nước và các thiết chế trong hệ thống chính trị. Đặc biệt, chuyên mục Bàn về Lập hiến dành một dung lượng lớn bài viết để bàn về chủ đề Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân khi sửa đổi, bổ sung Hiến pháp 1992. Chủ đề quan trọng thứ tư của chuyên mục Bàn về Lập hiến dành cho việc nêu các phân tích và kiến nghị để hoàn thiện cơ chế bảo vệ Hiến pháp.

Các nghiên cứu đã công bố trên chuyên mục Bàn về Lập hiến đã đề cập một cách sâu sắc, toàn diện các nội dung liên quan đến lý luận và thực tiễn về Hiến pháp và việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992, kiến nghị đầy đủ, đa chiều các nội dung cần sửa đổi, bổ sung trong Hiến pháp năm 1992. Chính các công trình được Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp thực hiện và công bố này đã đóng góp một phần rất quan trọng giúp các đại biểu Quốc hội, các thành viên Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, các nhà khoa học, nhà quản lý và người dân có thêm tư liệu tham khảo khi đóng góp ý kiến, tham gia xây dựng Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.

- Ngay sau khi Hiến pháp năm 2013 được ban hành, để thực hiện nhiệm vụ triển khai và tổ chức thực hiện tốt Hiến pháp, Tạp chí đã chủ động mở Chuyên mục mới Bình luận Hiến pháp. Chuyên mục này bắt đầu đăng các bài bình luận, tuyên truyền, phổ biến Hiến pháp năm 2013 từ tháng 12/2013 và kéo dài đến hết tháng 12/2014. Trong một năm, hàng trăm bài nghiên cứu, bình luận đã được đăng tải trên Tạp chí bản in và sau đó được đưa lên Website của Tạp chí, với sự tham gia của các tác giả là các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các nhà quản lý, hoạch định chính sách, các nhà khoa học... cùng tập trung phân tích, bình luận nội dung, ý nghĩa và các giá trị của bản Hiến pháp năm 2013. Trên Chuyên mục này, Tạp chí chọn đăng các bài viết đề cập đến những vấn đề chung của Hiến pháp năm 2013, phân tích và khẳng định những giá trị nền tảng và mục tiêu cơ bản của của Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là Nhà nước pháp quyền XNCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; khẳng định Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân; quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Hiến pháp tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước và xã hội, bổ sung trách nhiệm của Đảng trước Nhân dân, xác định rõ hơn vai trò, trách nhiệm của các tổ chức chính trị - xã hội, nhất là vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc “tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Các quy định của Hiến pháp năm 2013 về chính sách dân tộc, về kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường, đường lối và nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đối ngoại... cũng được phân tích, làm rõ - đặc biệt là những nội dung mới sửa đổi, bổ sung. Với chủ đề những vấn đề chung của Hiến pháp năm 2013 này, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp đã đăng các bài viết quan trọng của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng;  các Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng;  Nguyễn Thị Kim Ngân; Uông Chu Lưu và các nhà khoa học tên tuổi như  GS, TSKH. Đào Trí Úc; GS,TS. Phan Trung Lý; GS,TS  Trần Ngọc Đường; GS,TS  Nguyễn Đăng Dung; PGS, TS. Đinh Xuân Thảo; PGS, TS. Nguyễn Minh Đoan; PGS, TS. Vũ Công Giao;  PGS, TS. Lê Văn Hòe …

Chuyên mục Bình luận Hiến pháp cũng đã tập trung phân tích nội dung Chương II “Quyền con người, Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân” của Hiến pháp năm 2013. Rất nhiều nhà quản lý, nhà khoa học, nhà báo đã tham gia viết bài bình luận, phân tích về Quyền con người, Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân quy định trong Hiến pháp năm 2013. Có thể kể đến các tác giả: PGS,TS. Nguyễn Như Phát; TS. Phạm Văn Hùng; TS. Hoàng Văn Nghĩa; TS. Lương Minh Tuân; ThS. Hoàng Minh Khôi v.v..

Tổ chức bộ máy nhà nước và các thiết chế hiến định độc lập cũng là một chủ đề được Chuyên mục Bình luận Hiến pháp đề cập với dung lượng lớn. Các bài viết phân tích sâu rộng những bổ sung quan trọng mới của Hiến pháp đối với các thiết chế, theo đó: Quốc hội là cơ quan thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp; Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp, Tòa án nhân dân là cơ quan thực hiện quyền tư pháp. Các thiết chế Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Viện kiểm sát nhân dân đều có những điều chỉnh mới, quan trọng, phù hợp với nguyên tắc phân công, phối hợp, kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan nhà nước trong Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Có thể kể đến các bài viết của GS, TS. Nguyễn Thị Doan; PGS, TS. Nguyễn Hòa Bình, TS. Bùi Ngọc Thanh; PGS, TS. Đinh Xuân Thảo; GS, TS. Nguyễn Đăng Dung; GS, TS. Phạm Hồng Thái; PGS, TS. Phạm Duy Nghĩa; TS. Nguyễn Thị Kim Thoa, v.v..

Một nội dung được quan tâm trong quá trình sửa đổi, bổ sung Hiến pháp vừa qua là Chính quyền địa phương cũng được các nhà khoa học làm rõ những điểm mới. Việc ghi tên chương là Chính quyền địa phương cùng với những thay đổi cụ thể về vị trí, tính chất, nhiệm vụ của Chính quyền địa phương trong từng điều khoản, nhất là trong việc phân cấp, phân quyền giữa trung ương và địa phương, cho thấy Hiến pháp đã nhấn mạnh tính tự quản rất cao của chính quyền địa phương; thực sự đổi mới mô hình tổ chức, tạo không gian tự chủ, tự chịu trách nhiệm cao hơn cho chính quyền địa phương; góp phần khẳng định rõ nét hơn vị trí của chính quyền địa phương trong hệ thống hành chính thống nhất thông suốt của đất nước. Các tác giả có bài viết tiêu biểu về nội dung này là: PGS,TS. Nguyễn Đức Minh; TS. Nguyễn Hoàng Thanh; ThS.  Nguyễn Ngọc Toán, v.v..;  

Chuyên mục Bình luận Hiến pháp cũng bàn luận, phân tích sâu về các thiết chế Hội đồng Bầu cử quốc gia và Kiểm toán Nhà nước là hai thiết chế mới do Quốc hội thành lập. Các tác giả TS. Nguyễn Hữu Vạn; PGS, TS. Hoàng Văn Tú;  PGS, TS. Vũ Hồng Anh, v.v.. đã có các bài viết phân tích, nêu rõ việc hiến định thiết chế Hội đồng bầu cử Quốc gia nhằm chuyên nghiệp hóa hoạt động tổ chức bầu cử, bảo đảm dân chủ, khách quan hơn; phát triển Kiểm toán Nhà nước thực sự trở thành công cụ quan trọng và đủ mạnh của Nhà nước thực hiện kiểm tra, kiểm soát việc quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước, tài chính, tài sản công trong Nhà nước pháp quyền. 

Có thể nói, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp bản in - sản phẩm quan trọng nhất - với hàng trăm số báo, hàng ngàn bài viết, đã khẳng định được vị trí của mình trong công tác tuyên truyền, phổ biến, bình luận Hiến pháp, pháp luật. Đồng thời, đây là một diễn đàn có dung lượng và tần suất công bố công trình nghiên cứu khoa học lập pháp lớn nhất, kịp thời nhất, có nhiều đóng góp nhất cho công tác lập pháp, trong số các tạp chí chuyên ngành luật học ở nước ta.

Ngoài các số thường kỳ, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp còn chú trọng đến việc xuất bản các số chuyên đề. Từ năm 2000 - 2005, Tạp chí xuất bản mỗi năm hai số chuyên đề và một số chuyên đề bằng tiếng Anh. Sau đó, theo yêu cầu nhiệm vụ của từng thời điểm xây dựng pháp luật, Tạp chí tiếp tục tự tổ chức xuất bản hoặc phối hợp với các đơn vị hữu quan để xuất bản các số chuyên đề phục vụ cho một số nội dung của công tác áp dụng, thi hành pháp luật; hoặc phục vụ cho một dự án luật cụ thể đang được xây dựng và Quốc hội chuẩn bị xem xét, thông qua. Có thể kể đến một số chuyên đề đạt được hiệu quả cao trong công tác xây dựng các dự án pháp luật như: Số Tạp chí đặc biệt về Đa dạng sinh học, phục vụ các vị đại biểu Quốc hội xem xét, thông qua Dự án Luật Đa dạng sinh học; Số đặc biệt về Tư pháp người chưa thành niên (phối hợp với UNICEF Vietnam) “Lần đầu tiên các vấn đề quan trọng về tư pháp người chưa thành niên được giới thiệu một cách có hệ thống trong một số chuyên đề của Tạp chí, nhằm thu hút sự quan tâm hơn nữa của những nhà hoạch định chính sách và xã hội đối với các vấn đề ưu tiên về tư pháp người chưa thành niên, hướng tới giải quyết thách thức này”[3]; “Việc xuất bản số Tạp chí này cũng cho thấy một trong nhiều nỗ lực của Chính phủ trong việc cam kết làm hài hòa giữa pháp luật quốc gia và các chuẩn mực của Công ước quốc tế về quyền trẻ em và các chuẩn mực quốc tế khác”[4]; Số chuyên đề về Dự án Luật Tiếp cận thông tin (phối hợp với Vụ Hình sự - Hành chính, Bộ Tư pháp) đề cập đến những vấn đề cơ bản, quan trọng nhất liên quan đến việc xây dựng Dự án Luật Tiếp cận thông tin, như thực trạng về quyền tiếp cận thông tin và sự cần thiết ban hành Luật Tiếp cận thông tin ở Việt Nam; Số chuyên đề Hoàn thiện chính sách, pháp luật về Đầu tư công (phối hợp với Dự án “Tăng cường năng lực xây dựng pháp luật cho Văn phòng Chính phủ” thuộc Tổ chức Hỗ trợ kỹ thuật Cộng hòa Liên bang Đức GIZ)  phục vụ trực tiếp cho việc xây dựng Dự án Luật Đầu tư công; Số chuyên đề “Hoàn thiện pháp luật về Kiểm toán Nhà nước theo Hiến pháp năm 2013” (phối hợp với Kiểm toán Nhà nước) phục vụ công tác xây dựng Dự án Luật Kiểm toán Nhà nước (sửa đổi); Số chuyên đề “Góp ý hoàn thiện Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi)” phục vụ công tác xây dựng Dự án Bộ luật Dân sự (sửa đổi), v.v..

Nhân dịp Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) lần thứ 132 được tổ chức tại Việt Nam, Tạp chí đã thiết thực xuất bản số Chào mừng Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) lần thứ 132.

Đặc biệt, trong các năm 2014 - 2015, được sự hỗ trợ của Viện Nghiên cứu Lập pháp, Tạp chí phối hợp với Dự án “Tăng cường cung cấp và trao đổi thông tin lập pháp giữa các cơ quan của Quốc hội Việt Nam” (thuộc Chương trình phát triển Liên hiệp quốc) xuất bản các số chuyên đề “Hoàn thiện bộ máy tổ chức Chính phủ theo Hiến pháp năm 2013”; “Hoàn thiện tổ chức, bộ máy chính quyền địa phương theo Hiến pháp năm 2013”; “Quyền con người, quyền công dân theo Hiến pháp năm 2013” và “Quốc hội theo Hiến pháp năm 2013”; các chuyên đề này đã đóng góp quan trọng vào việc tuyên truyền, phổ biến Hiến pháp năm 2013.

 Có thể nói, bám sát Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh từng năm của Quốc hội các khóa, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp đã chủ động tổ chức xuất bản các số chuyên đề tập trung, chuyên sâu để cung cấp thông tin phục vụ Quốc hội xây dựng, sửa đổi Hiến pháp, các dự án luật hay xây dựng các chủ trương, chính sách lớn. Các số chuyên đề này đã phát huy hiệu quả cao, góp phần thông tin toàn diện, chuyên sâu cho các đại biểu Quốc hội, các nhà hoạch định chính sách, Ban soạn thảo Dự án sửa đổi, bổ sung Hiến pháp, các Ban soạn thảo xây dựng, sửa đổi luật; là tài liệu tham khảo tập trung, bổ ích cho các nhà nghiên cứu.

3. Đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu khoa học

Đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, theo nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể được quy định trong các văn bản pháp luật, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp đã thường xuyên phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức các cuộc tọa đàm, hội thảo khoa học về công tác lập pháp, hoạt động giám sát và các hoạt động khác của Quốc hội; kiến nghị các giải pháp khoa học về công tác lập pháp và các hoạt động khác của Quốc hội; đồng thời, chủ động tham gia nghiên cứu khoa học để nâng cao lý luận, thực tiễn về những vấn đề có liên quan đến tổ chức, hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và UBTVQH, của HĐND các cấp.

Trong 05 năm 2000 - 2005, Tạp chí đã phối hợp với các tổ chức và chuyên gia, tổ chức được 17 hội nghị, hội thảo nghiên cứu chuyên đề, trong đó có 02 hội thảo quốc tế. Trung bình mỗi năm, Tạp chí tổ chức bốn hội thảo, không kể các buổi toạ đàm cuối tuần với các chuyên gia chuyên ngành theo chủ đề do sáng kiến của Tạp chí hoặc của các đại biểu Quốc hội, chuyên gia. Từ năm 2004, Tạp chí đã hình thành các chủ đề sinh hoạt khoa học như Toạ đàm về Bộ máy hiệu quả phục vụ một Quốc hội chuyên nghiệp; về Dịch vụ pháp lý ở Việt Nam trước thềm WTO[5]; hội thảo tại Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh về chủ đề Phát triển dịch vụ du lịch - thương mại; hội thảo về Nâng cao chất lượng đào tạo dạy nghề ở TP. Hồ Chí Minh; hội thảo tại trường Đại học Luật Hà Nội[6] về Luật Đất đai năm 2003 - Những vấn đề đặt ra trong quá trình thực hiện; phối hợp với Action Aid International tổ chức toạ đàm thông tin và vận động về Vụ kiện bán phá giá Tôm Việt Nam tại Hoa Kỳ. Hơn 40 đại biểu Quốc hội ở vùng sản xuất tôm xuất khẩu và đại diện cho người nuôi tôm, công nghiệp chế biến, xuất khẩu tôm của Việt Nam đã ký Thư gửi tới nhiều nghị sỹ Hoa Kỳ để vận động bảo vệ quyền lợi Việt Nam trong giao lưu thương mại Hoa Kỳ - Việt Nam. Tạp chí cũng đã tham gia chủ trì soạn thảo Chương trình tập huấn và tổ chức mời chuyên gia tập huấn cho 02 lớp tập huấn Đại biểu Quốc hội chuyên trách ở TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội đầu năm 2004.

Trong các năm 2005 - 2008, Tạp chí đã tổ chức được 05 Hội thảo nhằm trao đổi thông tin lý luận về Nhà nước và Pháp luật, về phát huy vai trò của các nhà khoa học trong hoạt động lập pháp, việc nghiên cứu xây dựng, áp dụng pháp luật trong các lĩnh vực cụ thể của đời sống kinh tế - xã hội, cung cấp cho các đại biểu Quốc hội, các nhà hoạch định chính sách các thông tin thời sự về chính sách, pháp luật và các giải pháp có ích cho sự phát triển của xã hội. Các cuộc Hội thảo của Tạp chí đề cập đến những vấn đề trọng tâm trong công tác lập pháp, xây dựng chính sách của từng thời kỳ. Tháng 6/2005, Tạp chí phối hợp với Khoa Pháp luật Kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội thảo về chủ đề “Những vấn đề về phát triển thị trường bất động sản ở Việt Nam”; tháng 7/2005, phối hợp với Trường Đại học Đà Lạt tổ chức Hội thảo “Vị trí và vai trò của Luật tục trong cải cách nền hành chính và tư pháp hiện nay ở nước ta”; tháng 8/2006, được sự giúp đỡ của Dự án Hỗ trợ cải cách pháp luật và tư pháp (giai đoạn III) do Chính phủ Đan Mạch tài trợ, Tạp chí đã phối hợp với Trung tâm Thông tin - Thư viện và Nghiên khoa học, Văn phòng Quốc hội tổ chức hội thảo “Phát huy vai trò của các nhà khoa học trong hoạt động lập pháp” tại TP. Hồ Chí Minh; Cũng trong tháng 8/2006, để chuẩn bị tham mưu cho Quốc hội về Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên ở nước ta, Tạp chí và Viện Năng lượng nguyên tử Quốc gia đồng tổ chức Hội thảo về đề tài “Điện hạt nhân trong chiến lược An ninh năng lượng của Việt Nam” tại TP. Hồ Chí Minh; tháng 7/2007, Tạp chí và Tổng cục Thuế đồng tổ chức hội thảo về “Các vấn đề chung quanh việc xây dựng Luật Thuế thu nhập cá nhân”. Tham luận và các kết quả Hội thảo được tập hợp để thông tin cho các đại biểu Quốc hội khi xem xét, xây dựng và thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân. 

Từ 2009 đến nay, việc tổ chức Hội nghị, hội thảo khoa học vẫn được duy trì đều đặn. Tháng 4/2009, Tạp chí phối hợp với Trung tâm Công tác lý luận của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Hội Y tế Công cộng tổ chức Hội thảo “Xây dựng chính sách y tế tại Việt Nam”. Năm 2011, Tạp chí đã tổ chức Hội thảo về “Sửa đổi Hiến pháp theo yêu cầu của việc xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam” (ngày 17/12/2011, phối hợp với Tạp chí Pháp luật và Phát triển thuộc Hội Luật gia Việt Nam).

 Trong năm 2012, Tạp chí tổ chức 02 cuộc Hội thảo khoa học lấy ý kiến của các nhà khoa học, nhà hoạt động thực tiễn về “Đóng góp ý kiến hoàn thiện pháp luật về giáo dục Đại học (tháng 4/2012, phối hợp với Khoa Luật Trường Đại học Đà Lạt và Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân tỉnh Lâm Đồng); Hội thảo “Góp ý hoàn thiện pháp luật về quản lý thuế ở Việt Nam” (tháng 5/2012, phối hợp với Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh và Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh).

Tháng 2/2013, Tạp chí tổ chức 02 cuộc Hội thảo lấy ý kiến các nhà khoa học, nhà hoạt động thực tiễn về “Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992” (01 Hội thảo phối hợp với Trung ương Hội Luật gia Việt Nam, 01 Hội thảo phối hợp với Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh). Tháng 4/2013, phối hợp với Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo “Hoàn thiện pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp”.

Tháng 5/2014, Tạp chí tổ chức Hội thảo về “Tổ chức bộ máy nhà nước theo Hiến pháp năm 2013” (phối hợp với Viện Chính sách công và Pháp luật trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam); Hội thảo “Cơ sở lý luận và thực tiễn hoàn thiện pháp luật doanh nghiệp ở Việt Nam” (phối hợp với Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, ngày 09/5/2014 tại TP Hồ Chí Minh.

Trong năm 2015, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp đã tổ chức Hội thảo về “Hoàn thiện Dự thảo Bộ luật Dân sự sửa đổi” (phối hợp với Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh); tháng 10/2015, tổ chức Hội thảo về “Luật Tiếp cận thông tin trên thế giới và kinh nghiệm cho Việt Nam” (phối hợp với Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội).

Đồng thời với việc tổ chức các cuộc hội nghị, hội thảo khoa học, tọa đàm, công tác nghiên cứu khoa học, thực hiện các đề tài cũng được Tạp chí chú trọng thực hiện.

Năm 2004, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp tham gia và đã hoàn thành nhiệm vụ điều phối và tổ chức Hội thảo nghiệm thu Đề tài nghiên cứu khoa học “Tăng cường sự tham gia của nhân dân vào các Dự án luật” với sự tham gia của nhiều chuyên gia và bốn cơ quan Văn phòng Trung ương và bốn tỉnh, thành phố. Năm 2010, Tạp chí nghiên cứu, thực hiện đề tài khoa học “Cơ sở lý luận và thực tiễn nâng cao chất lượng Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp” do TS. Phạm Văn Hùng - Tổng Biên tập - làm Chủ nhiệm đề tài. Đề tài hoàn thành năm 2012 và đã được nghiệm thu với chất lượng tốt. Năm 2015, Tạp chí tiếp tục nghiên cứu, thực hiện đề tài khoa học cấp Bộ “Triển khai thi hành Hiến pháp thông qua các phương tiện thông tin đại chúng: Thực trạng và giải pháp” do TS. Phạm Văn Hùng - Tổng Biên tập - làm Chủ nhiệm đề tài.  

Từ các kết quả nghiên cứu của Tạp chí và các nhà khoa học đã công bố bài viết trên Tạp chí, Ban Biên tập Tạp chí đã chủ trương hệ thống hóa các kết quả nghiên cứu đã công bố này thành những cuốn sách theo từng chủ đề, dưới dạng các Tổng tập. Có thể kể đến các cuốn sách rất có giá trị, được nhiều người tìm đọc, như:

- “Quốc hội Việt Nam - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”[7]. Với trên 500 trang in, cuốn sách đã tập hợp một phần các công trình nghiên cứu về Quốc hội Việt Nam đã đăng tải trên Tạp chí, được hệ thống hóa theo các chuyên mục: Lý luận chung về Quốc hội và lịch sử Quốc hội; Đại biểu Quốc hội và tổ chức bộ máy Quốc hội; Hoạt động Quốc hội.

- Năm 2007, Phòng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp đã tổ chức biên soạn và xuất bản cuốn sách “Khái niệm pháp lý trong các văn bản pháp luật” [8], với trên 630 trang in khổ lớn, bước đầu hệ thống hóa các thuật ngữ pháp lý được dùng trong các văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam trong 60 năm, từ năm 1945 đến năm 2005.

Các công trình này đã được đánh giá là bổ ích, thiết thực trong việc cung cấp tư liệu, cung cấp thông tin lý luận có hệ thống của Tạp chí.

- Từ các bài viết chủ yếu trên chuyên mục Nhà nước và Pháp luật và chuyên mục Kinh nghiệm quốc tế, nhằm tiếp tục thực hiện định hướng hệ thống hóa các thông tin lý luận, Tạp chí đã tổ chức biên soạn hai cuốn sách: “Quốc hội Việt Nam - Những vấn đề lý luận và thực tiễn” [9] và cuốn “Quốc hội và các thiết chế trong Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN”[10]. Các công trình này là tập hợp hàng trăm bài viết “công phu, sâu sắc, thể hiện sự trăn trở, tâm huyết từ kết quả nghiên cứu, khảo sát thực tiễn trong và ngoài nước của các tác giả, góp phần làm nên bản sắc, diện mạo riêng của Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp”[11]. 

- Bám sát hoạt động lập pháp của Quốc hội, các chuyên mục Nhà nước và Pháp luật, Bàn về các Dự án luật, Thực tiễn pháp luật của Tạp chí thường xuyên đăng tải các bài viết có giá trị lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa hợp hiến, về hiến pháp, về yêu cầu tất yếu phải sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992. Từ hàng trăm bài viết đã được đăng tải trên các chuyên mục này, Tạp chí đã chọn lựa được 47 bài viết của các tác giả tiêu biểu để biên soạn, xuất bản cuốn sách “Bàn về Lập hiến” (xuất bản tháng 9/2010). Cuốn sách cũng là công trình chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, chào mừng kỷ niệm 65 năm Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2011) và 10 năm thành lập Tạp chí (14/12/2000 - 14/12/2010), là sản phẩm nhằm phục vụ ngày một tốt hơn các hoạt động lập pháp của Quốc hội.

- Tháng 10/2012, để tập hợp, hệ thống hóa các kết quả nghiên cứu, các ý kiến, kiến nghị đa chiều, đa dạng của các nhà nghiên cứu trong việc đóng góp xây dựng Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, Ban biên tập Tạp chí đã lựa chọn, biên tập và biên soạn các bài công bố trên chuyên mục “Bàn về Lập hiến” thành cuốn sách “Bàn về sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992” với 57 bài viết của nhiều tác giả, nhằm giúp các đại biểu Quốc hội, các thành viên Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, các nhà khoa học, nhà quản lý và đông đảo nhân dân có thêm tư liệu tham khảo khi đóng góp ý kiến, tham gia xây dựng Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Cuốn sách được cơ cấu gồm 04 phần, cũng là bốn nhóm nội dung quan trọng nhất trong việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992, đề cập một cách sâu sắc, toàn diện các nội dung liên quan đến lý luận và thực tiễn về Hiến pháp và việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992, kiến nghị đầy đủ, đa chiều các nội dung cần phải sửa đổi, bổ sung trong Hiến pháp năm 1992.

- Sau khi Hiến pháp năm 2013 được ban hành, Ban biên tập Tạp chí đã chủ động mở Chuyên mục mới Bình luận Hiến pháp. Chuyên mục này bắt đầu đăng các bài bình luận, tuyên truyền, phổ biến Hiến pháp năm 2013 từ tháng 12/2013 và kéo dài đến hết tháng 12/2014. Hàng trăm bài nghiên cứu, bình luận đã được đăng tải trên Tạp chí bản in và trên Web site của Tạp chí, với sự tham gia của các tác giả là các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các nhà quản lý, hoạch định chính sách, các nhà khoa học... cùng tập trung phân tích, bình luận nội dung, ý nghĩa và các giá trị của bản Hiến pháp năm 2013. Điều đặc biệt là, ngay sau khi chuyên mục Bình luận Hiến pháp trên Tạp chí khép lại, nhiều vị đại biểu Quốc hội, các nhà nghiên cứu, các nhà giáo biên soạn giáo trình giảng dạy ở bậc đại học, sau đại học và bạn đọc trong ngoài nước đã nêu yêu cầu với Tạp chí về việc hệ thống hóa các bài viết đã đăng trên chuyên mục này làm tài liệu tham khảo. Vì thế, theo sự chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo Quốc hội, Tạp chí đã xuất bản cuốn sách “Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam - nền tảng chính trị, pháp lý cho công cuộc đổi mới toàn diện đất nước trong thời kỳ mới”[12], bước đầu công bố các bài nghiên cứu quan trọng đó. Đây là một việc làm thể hiện trách nhiệm cao trong công tác triển khai thi hành Hiến pháp theo Nghị quyết của Quốc hội, UBTVQH.

Các công trình trên đã tập hợp, biên soạn và xuất bản thành sách theo dạng các Tổng tập bàn về Hiến pháp, pháp luật và việc tổ chức bộ máy nhà nước, bước đầu đã pháp điển hóa theo chủ đề các công trình đã công bố trên Tạp chí. Với hàng ngàn bài đã công bố, tập hợp trong các công trình trên, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp tiếp tục khẳng định là một diễn đàn có nhiều đóng góp to lớn cho khoa học về Nhà nước và Pháp luật của Việt Nam.  

4. Nhanh chóng, chủ động xây dựng Website Nghiên cứu Lập pháp

Tiếp cận với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin và để nâng cao hiệu quả hoạt động trong thực hiện chức năng nhiệm vụ, Tạp chí đã thiết lập Website Nghiên cứu Lập pháp (tên miền: http://www.nclp.org.vn, giấy phép xuất bản lần đầu số 37/GP-BC-BVHTT, do Bộ Văn hoá - Thông tin cấp ngày 08/4/2005). Đây là một trang tin điện tử có nội dung phong phú, đa dạng theo hướng một Tạp chí điện tử và được nhiều người thường xuyên truy cập. Website http://www.nclp.org.vn đã giúp Tạp chí thường xuyên cập nhật các thông tin về những lĩnh vực nghiên cứu liên quan đến chính sách pháp luật, bám sát các chương trình hoạt động của Quốc hội, UBTVQH, Hội đồng Dân tộc và các Uỷ ban của Quốc hội; đồng thời cập nhật các bài viết đã đăng trên ấn phẩm Nghiên cứu Lập pháp số hàng tháng.  

Hiện nay, Website http://www.nclp.org.vn đang được cập nhật thường xuyên. Ngoài việc cập nhật đầy đủ, kịp thời Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp bản in định kỳ, Website tiếp tục đưa tin bài, ảnh về các hoạt động của Quốc hội, UBTVQH, Hội đồng Dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội và các hoạt động của Viện Nghiên cứu Lập pháp và Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. Website http://www.nclp.org.vn tiếp tục các bước đổi mới, trên con đường định hình một Tạp chí điện tử trên internet. Số lượng người truy cập ngày càng tăng.

Có thể nói, cho đến nay, Website http://www.nclp.org.vn đã hoạt động khá tốt, mỗi năm có hàng trăm ngàn lượt người truy cập thường xuyên, đang từng bước trở thành một tạp chí điện tử có chất lượng và độ tin cậy cao, giàu tính khoa học, giao diện ngày càng tiện ích, các liên kết được rộng mở, truy cập dễ dàng 24/24, hàng ngày cung cấp miễn phí một lượng thông tin tư liệu, phong phú, đa dạng và với dung lượng cực lớn cho bạn đọc, chiếm được cảm tình của nhiều đại biểu Quốc hội và các nhà khoa học với tần suất truy cập lớn, phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị, nghiệp vụ của Tạp chí.

Trong năm 2015, do hạ tầng cơ sở của Website đã xuống cấp, việc thao tác trở nên chậm chạp và công việc truy cập cũng gặp trở ngại, nên Tạp chí đang chủ động phối hợp với các đơn vị trong Văn phòng Quốc hội để nâng cấp Website, nhằm tích hợp với Cổng Thông tin điện tử của Quốc hội. Hiện nay, việc nâng cấp Website đang được tiến hành.

5. Quan hệ mật thiết với các Cộng tác viên

Trong suốt mười lăm năm hoạt động, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp luôn có một chiến lược phát triển đội ngũ cộng tác viên, xác định đó là nguồn lực phát triển. Do vậy, Tạp chí đã phối hợp chặt chẽ với các Vụ chuyên môn trong Văn phòng Quốc hội, Viện Nghiên cứu Lập pháp, các bộ, ngành, các cơ quan, tổ chức nghiên cứu và nhà khoa học trong việc đề xuất hệ thống chuyên đề các bài viết và tổ chức các cuộc hội thảo, toạ đàm nghiên cứu về các vấn đề lập pháp, thực thi pháp luật và chính sách.

Đến nay, Tạp chí đã có hơn 300 tác giả là cộng tác viên viết bài trên toàn quốc và ở nước ngoài, trở thành một diễn đàn rộng rãi về nhiều vấn đề pháp luật và chính sách đang được công chúng quan tâm và bàn thảo tại các cơ quan đại diện và chính quyền địa phương các cấp. Tạp chí được đông đảo bạn đọc, cộng tác viên trong và ngoài nước nhiệt tình tham gia quan tâm, cổ vũ. Lực lượng cộng tác viên tham gia đóng góp vào sự phát triển của Tạp chí bao gồm các chuyên gia đa lĩnh vực, các nhà lập pháp, hoạch định chính sách ở trung ương, ở các cơ sở đào tạo và các viện nghiên cứu về pháp luật, chính sách, hành chính công. Họ còn là các sinh viên luật, là công chức, viên chức ở các cơ quan báo chí, cơ quan dân cử và là đại biểu dân cử. Họ đồng thời cũng là bạn đọc và là nguồn cổ vũ tinh thần lớn lao cho Tạp chí.

Hiện nay, Tạp chí đang tổ chức phát triển mạng lưới cộng tác viên địa phương để cung cấp các bài viết nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm về vai trò chính quyền địa phương và việc thực hiện chính sách ở địa phương trong bối cảnh thực hiện Luật Tổ chức Chính quyền địa phương theo tinh thần Hiến pháp năm 2013.

Tạp chí cũng thường xuyên tổ chức Hội nghị cộng tác viên hàng năm tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh để đánh giá chất lượng bài trong năm và định hướng chủ đề trong năm tiếp theo.  Các Hội nghị này đã tập hợp được những tiếng nói tâm huyết của các cộng tác viên đóng góp vào định hướng chủ đề hoạt động của Tạp chí và những góp ý chân tình về nội dung, hình thức nhằm nâng cao chất lượng của Tạp chí. Các Cộng tác viên thực sự đã là những người bạn tâm huyết, chân tình, gắn bó sâu sắc với Tạp chí. Họ đã giúp Tạp chí trưởng thành, phát triển như hôm nay, bằng tất cả tri thức và tâm huyết của mình.

Thay lời kết

Cách đây năm năm, nhân kỷ niệm 10 năm ngày thành lập Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp (14/12/2000 - 14/12/2010), Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đã thay mặt Đảng ủy, lãnh đạo Văn phòng Quốc hội, gửi thư chúc mừng. Thư có đoạn viết: “Trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN và hội nhập quốc tế ở nước ta hiện nay, việc cung cấp thông tin nghiên cứu đa chiều về nhà nước, pháp luật và chính sách cho các đại biểu Quốc hội, các nhà hoạch định chính sách là một nhu cầu thiết yếu. Tôi mong rằng, Tạp chí cần thực hiện một sứ mệnh vẻ vang “nâng niu, quý trọng mọi ý tưởng lập pháp vì con người”, là địa chỉ tin cậy và tự hào để công bố các kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học, cộng tác viên, góp phần thiết thực vào quá trình đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội, HĐND các cấp và các thiết chế khác trong bộ máy nhà nước, phấn đấu trở thành một tạp chí chuyên ngành về lập pháp hàng đầu tại Việt Nam”.   

Tạp chí đã và đang nỗ lực đáp ứng niềm tin tưởng này. Và sự trưởng thành, phát triển của Tạp chí hôm nay là biểu hiện rõ ràng nhất thể hiện quyết tâm thực hiện “sứ mệnh vẻ vang nâng niu, quý trọng mọi ý tưởng lập pháp vì con người”.

Mười lăm năm qua, từng bước trưởng thành, phát triển của Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, đều gắn liền với sự hợp tác quý báu, trong sáng và chung thủy của các nhà khoa học, các nhà lập pháp, hoạch định chính sách, các nhà giáo, nhà báo đang cộng tác với Tạp chí. Họ đã lựa chọn Tạp chí như một ngôi nhà khoa học của mình, để cùng chung tay xây dựng, vì sự phát triển của nền khoa học lập pháp nước nhà.

Sự trưởng thành, phát triển của Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp cũng đồng nghĩa với sự trưởng thành, phát triển của đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhân viên Tạp chí. Họ đã từng bước dò dẫm và học tập không ngừng để tự tin đưa tay “trân trọng, nâng niu từng ý tưởng lập pháp”. Họ cũng là người đọc đầu tiên, người giúp sức đầu tiên để mọi ý tưởng khoa học lập pháp được công bố, được đăng đàn. Khi có phản hồi, họ cũng là người đầu tiên cùng tác giả bảo vệ các quan điểm khoa học, các ý tưởng sáng tạo. Họ đã cùng các cộng tác viên hàng ngày âm thầm viết nên trang sử mười lăm năm qua của Tạp chí.

Sự quan tâm, giúp đỡ của các đồng chí lãnh đạo Quốc hội, lãnh đạo Văn phòng Quốc hội, Viện Nghiên cứu Lập pháp và các cơ quan hữu quan trong những năm qua là nguồn động viên, giúp đỡ quý báu cho Tạp chí. Đó cũng là một yếu tố quan trọng quyết định đến sự trưởng thành, phát triển của Tạp chí.

Người xưa có câu, “Chim hồng hộc sở dĩ bay cao là nhờ có bộ xương trụ cứng rắn”. Sự cộng tác chân thành của các cộng tác viên, của bạn đọc trong và ngoài nước; sự nỗ lực nghiên cứu, làm việc của cán bộ, phóng viên, biên tập viên, người lao động trong Tạp chí; sự quan tâm, giúp đỡ của các đồng chí lãnh đạo Quốc hội, lãnh đạo Văn phòng Quốc hội, Viện Nghiên cứu Lập pháp và các cơ quan hữu quan đã giúp Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp làm “cánh chim hồng hộc bay cao”.

Bước sang tuổi Mười sáu, cũng là lúc đất nước bước vào một thời kỳ phát triển mới, Quốc hội bắt đầu một nhiệm kỳ mới, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp sẽ tiếp tục phấn đấu hoàn thiện mình, cũng là thực hiện tốt yêu cầu của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng trong Thư gửi Tạp chí năm 2009: “Yêu cầu hội nhập quốc tế, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, cải cách hành chính, cải cách tư pháp và đổi mới hoạt động lập pháp,… đang đặt ra nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn cần tiếp tục nghiên cứu, giải quyết. Tôi mong Tạp chí luôn chủ động nghiên cứu và tổ chức nghiên cứu, kịp thời phản ánh các kết quả nghiên cứu, nâng cao hơn nữa chất lượng diễn đàn; góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra; phấn đấu để Tạp chí ngày càng xứng đáng là người bạn thân thiết của bạn đọc trong, ngoài nước”./.

 

 

 

 

 

 

 



[1] Công văn số 930/CN-VP ngày 27/5/2000 của Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.

[2] Công văn số 930/CN-VP ngày 27/5/2000 của Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội gửi Bộ Văn hóa - Thông tin về việc nâng cấp Bản tin Nghiên cứu Lập pháp thành Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp.

[3] Jesper Morch, Trưởng Đại diện UNICEF Vietnam, Lời giới thiệu Số đặc biệt về tư pháp người chưa thành niên, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 20(136) tháng 12/2008, tr. 5.

[4] Jesper Morch, tlđd.

[5] Xem Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 02 (37) tháng 02/ 2004, tr. 02 -04.

[6] Xem Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 05 (40) tháng 5/2004, tr. 08 -10 .

[7] GS,TS. Trần Ngọc Đường, (Chủ biên), Quốc hội Việt Nam - Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb. Tư pháp, H., 2005

[8] TS. Nguyên Thành và GS,TS. Trần Ngọc Đường (Chủ biên), Khái niệm pháp lý trong các văn bản pháp luật, Nxb. Tư pháp, H., 2007

 

[9] GS, TS. Trần Ngọc Đường (Chủ biên), Quốc hội Việt Nam - Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb. Tư pháp, H., 2005.

[10] TS. Phạm Văn Hùng (Chủ biên), Quốc hội và các thiết chế trong Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN. Nxb. Lao Động, H., 2010.

[11] Lời giới thiệu sách Quốc hội và các thiết chế trong Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN của TS. Trần Đình Đàn, Ủy viên BCH TƯ Đảng, Ủy viên UBTVQH, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội. 

[12] TS. Phạm Văn Hùng (chủ biên), Nxb. Lao động Xã hội, H., 2014.

 

Nguyễn Hoàng Thanh, TS. Nhà báo, Phó Tổng biên tập Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp.
Ý kiến của bạn
Tên của bạn
Địa chỉ
Email
Điện thoại
Tệp đính kèm
 
 
gửi đi
3.jpg
Đồng chí Nguyễn Đình Quyền, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp thuộc UBTVQH và ông Rhee, Ik Hyeon, Viện trưởng Viện Nghiên cứu pháp luật thuộc Chính phủ Hàn Quốc ký thỏa thuận hợp tác giữa hai cơ quan nghiên cứu tại Hà Nội, ngày 7/6/2018
Số 03 ((212) tháng 2/2012) 05/02/2012
 
Tội phạm xâm hại tình dục trẻ em và vấn đề bảo vệ quyền trẻ em qua công tác xét xử ở khu vực miền Trung - Tây nguyên

Tổng quan và đánh giá các quy định của pháp luật về đại biểu Quốc hội ở Việt Nam

Đặc điểm, yêu cầu và thực trạng phân cấp quản lý đất đai hiện nay

Đồng bộ hóa luật tư hiện nay trong bối cảnh xây dựng nền kinh tế thị trường: sự cần thiết và định hướng

kinh nghiệm xây dựng thể chế tự quyết cho các thành phố văn minh

các điều kiện bảo đảm thực hiện cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước

Pháp luật của Trung Quốc và Nhật Bản về ô nhiễm không khí và một số nhận xét, so sánh với pháp luật Việt Nam

Vai trò của Toà Hành chính trong bảo đảm quyền công dân theo Luật Tố tụng hành chính năm 2015

về tính độc lập và quyền miễn trừ của thẩm phán

Những nội dung về bảo vệ môi trường trong xây dựng và phát triển các đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt

Tìm kiếm
Tìm kiếm nâng cao
 
Hiển thị tốt nhất trên trình duyệt Firefox

    Trang chủ | Liên hệ | Sơ đồ website Trang thông tin điện tử của Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp – Văn phòng Quốc hội
Giấy phép xuất bản số: 37/GP-BC-BVHTT, cấp ngày: 08/04/2005 • Tổng Biên tập: Ts. Phạm Văn Hùng
Toà soạn: 27A Võng Thị – Tây Hồ – Hà Nội: Điện thoại: 08043359 - 08043362• Fax: 08048486• Email: nclp@qh.gov.vn

Ghi rõ nguồn "Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp" khi phát hành lại thông tin từ website này
Bản quyền thuộc về Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. Phát triển bởi Công ty Tinh Vân