Tại phiên họp thứ 26 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (từ ngày 15/12 đến ngày 19/12/2009), Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã tập trung vào một số nội dung chính sau: đánh giá kết quả kỳ họp thứ sáu và cho ý kiến bước đầu về việc chuẩn bị kỳ họp thứ bảy của Quốc hội; cho ý kiến vào Báo cáo kết quả giám sát thực hiện Nghị quyết về việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang bộ, Toà án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao;  Cho ý kiến về Chương trình hoạt động đối ngoại và hợp tác quốc tế năm 2010 của các cơ quan của Quốc hội và Chương trình công tác năm 2010 của UBTVQH...

1. Đánh giá kết quả kỳ họp thứ sáu và cho ý kiến bước đầu về việc chuẩn bị kỳ họp thứ bảy của Quốc hội

Đánh giá kết quả kỳ họp thứ sáu, Quốc hội khóa XII: Trên cơ sở ý kiến của các Đoàn đại biểu Quốc hội, các vị đại biểu Quốc hội, các cơ quan hữu quan tham dự phiên họp, dư luận chung và từ thực tế kỳ họp, UBTVQH đã thảo luận và nhất trí cho rằng, kỳ họp thứ sáu đã thành công tốt đẹp, hoàn thành nội dung chương trình với chất lượng và hiệu quả cao. Công tác tổ chức, điều hành kỳ họp tiếp tục có cải tiến, vừa tiết kiệm thời gian, vừa bảo đảm chất lượng các nội dung xem xét, quyết định. Không khí làm việc dân chủ, thẳng thắn, trách nhiệm. Đạt được kết quả này là do sự chuẩn bị chu đáo của các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các cơ quan, tổ chức hữu quan, sự đóng góp tích cực của cử tri cả nước và tinh thần làm việc nghiêm túc, trách nhiệm cao của các Đoàn đại biểu Quốc hội, Văn phòng Quốc hội và các vị đại biểu Quốc hội.

Về việc chuẩn bị kỳ họp thứ bảy, Quốc hội khóa XII: Dự kiến Quốc hội sẽ làm việc khoảng 30 ngày (từ 20 tháng 5 đến trung tuần tháng 6 năm 2010) để thông qua 12 luật, cho ý kiến 12 dự án luật; xem xét, quyết định các vấn đề kinh tế-xã hội, ngân sách nhà nước, hoạt động giám sát và một số vấn đề quan trọng khác.

2. Cho ý kiến vào Báo cáo kết quả giám sát thực hiện Nghị quyết về việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang bộ, Toà án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao

UBTVQH đã nghe Ủy ban Pháp luật báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 55/2005/QH11 của Quốc hội về việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, bộ, cơ quan ngang bộ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Đánh giá về kết quả giám sát việc thực hiện Nghị quyết này, các đại biểu cơ bản tán thành báo cáo đã phản ánh đúng thực tế những mặt được và chưa được trong công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Công tác xây dựng pháp luật của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, Toà án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao thời gian qua đã đạt được những kết quả khích lệ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về số lượng và chất lượng của văn bản quy phạm pháp luật, góp phần tạo môi trường pháp lý ngày càng hoàn thiện hơn, thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, Phó Chánh án Toà án nhân dân tối cao Trần Văn Tú và Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Hữu Thể đồng quan điểm cho rằng: nhiều dự án luật đi vào cuộc sống rất “vất vả”, nảy sinh nhiều bất cập do nhận thức về xây dựng pháp luật chưa đầy đủ, trình độ của đội ngũ cán bộ, công chức chưa cao, thời gian chuẩn bị một dự án luật ngắn, thiếu sự tham khảo kinh nghiệm quốc tế và khâu nghiên cứu chính sách của Luật trước khi ban hành chưa đồng bộ. Do vậy, cần coi công tác xây dựng pháp luật là hoạt động hoạch định chính sách ở tầm vĩ mô và là một trong những chức năng quan trọng, cơ bản của bộ máy Nhà nước. Uỷ ban Pháp luật cũng đưa ra một số kiến nghị về đổi mới cách thức tổ chức hoạt động nhằm nâng cao chất lượng của các ban soạn thảo, nâng cao chất lượng thẩm định văn bản quy phạm pháp luật; chưa thông qua những dự án, dự thảo văn bản không đảm bảo chất lượng, tiến độ hoặc quá nhiều nội dung chung chung phải chờ hướng dẫn, huỷ bỏ các văn bản quy định chi tiết có nội dung “uỷ quyền của ủy quyền” ban hành sau ngày 01/01/2009. Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng cho rằng, việc kiểm tra, rà soát và giám sát văn bản quy phạm pháp luật là việc làm thường xuyên của Uỷ ban Pháp luật và các ngành chức năng. Công việc giám sát không chỉ dừng lại ở Uỷ ban Pháp luật mà là trách nhiệm của tất cả các ủy ban của Quốc hội. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên đề nghị Uỷ ban Pháp luật nghiên cứu thêm để có thông tin đánh giá cụ thể về tình trạng mâu thuẫn giữa các văn  bản hướng dẫn. Kết luận nội dung này, UBTVQH đề nghị cần sớm đổi mới cách thức tổ chức của cơ quan soạn thảo, tránh tình trạng “khoán trắng” cho cơ quan chủ trì; các văn bản ban hành không đúng thẩm quyền về nội dung, hình thức, ban hành sau 01/01/2009 không được coi là văn bản quy phạm pháp luật, cần huỷ bỏ.

3. Cho ý kiến về Chương trình hoạt động đối ngoại và hợp tác quốc tế năm 2010 của các cơ quan của Quốc hội và Chương trình công tác năm 2010 của UBTVQH

Về Chương trình hoạt động đối ngoại và hợp tác quốc tế năm 2010 của các cơ quan của Quốc hội: Năm 2010 là năm có nhiều sự kiện chính trị quan trọng, nhiều ngày kỷ niệm lớn, trong đó có sự kiện Việt Nam giữ chức Chủ tịch ASEAN, Quốc hội Việt Nam là Chủ tịch Hội đồng liên nghị viện các quốc gia Đông Nam Á, do đó, chương trình hoạt động đối ngoại mang nhiều ý nghĩa quan trọng, tác động trực tiếp đến việc thúc đẩy quan hệ chính trị - kinh tế giữa Việt Nam và các nước. Mục tiêu hoạt động đối ngoại của Việt Nam năm 2010 là tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc tế, đưa quan hệ quốc tế đi vào chiều sâu, thiết thực hơn, tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho công cuộc đổi mới và phát triển đất nước, đồng thời nâng cao vị thế của Việt Nam.

- Chương trình công tác năm 2010 của UBTVQH: Công tác xây dựng pháp luật năm 2010 của UBTVQH tập trung vào việc chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2010; chỉ đạo chuẩn bị trình xem xét, thông qua các luật và cho ý kiến các dự án luật; chỉ đạo việc chuẩn bị dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2011 và nhiệm kỳ khoá XIII; xây dựng quy trình, thủ tục để UBTVQH thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh; tiếp tục nghiên cứu cải tiến cách thức cho ý kiến về các dự án luật, xem xét và thông qua pháp lệnh tại phiên họp. Công tác giám sát của UBTVQH tập trung vào việc chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết về Chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội và chương trình giám sát của UBTVQH năm 2010; nghe Hội đồng Dân tộc và các Uỷ ban báo cáo kết quả giám sát chuyên đề; thực hiện chất vấn và trả lời chất vấn tại các phiên họp của UBTVQH; tiến hành giám sát các văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu, cải tiến quy trình, thủ tục chuẩn bị, nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng và thực hiện các công tác khác theo chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao.

4. Cho ý kiến bước đầu về báo cáo tình hình thực hiện vốn trái phiếu Chính phủ năm 2009 và dự kiến phương án phân bổ vốn trái phiếu Chính phủ năm 2010

Trên cơ sở Tờ trình của Chính phủ, UBTVQH đã tán thành nguyên tắc phân bổ vốn trái phiếu Chính phủ năm 2010, yêu cầu phải bám sát các Nghị quyết của Quốc hội và UBTVQH, tập trung bố trí vốn cho các dự án, công trình cấp bách hiện đang triển khai nhanh và có khối lượng sớm hoàn thành, phát huy hiệu quả trong năm 2010-2011; trong đó, cần ưu tiên tập trung cho những dự án giáo dục, y tế, nông nghiệp, nông thôn và 62 huyện nghèo, chú ý lồng ghép các chương trình, dự án để tránh trùng lắp, chồng chéo; kiên quyết loại bỏ những dự án, công trình kéo dài chưa hoàn thành thủ tục đầu tư; ngừng bố trí vốn cho những dự án kéo dài nhiều năm không triển khai, hiệu quả kém; bố trí vốn theo tiến độ giải ngân, điều chuyển vốn linh hoạt, không để tình trạng tồn ngân, chuyển nguồn lớn sang năm sau.

Ngoài ra, UBTVQH đã cho ý kiến một số vấn đề lớn còn có ý kiến khác nhau của 04 dự án luật đã được Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ sáu, Quốc hội khóa XII: Luật Ngân hàng nhà nước Việt Nam (sửa đổi); Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi); Luật Thuế nhà, đất; Luật Nuôi con nuôi để tiếp tục chỉnh lý, hoàn chỉnh trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ bảy. Đồng thời, cho ý kiến về dự án Pháp lệnh thủ tục bắt giữ tàu bay; cho ý kiến bước đầu về việc thành lập Vụ “Lễ tân – Quan hệ đối ngoại”.