Nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của THQG, sau một thời gian nghiên cứu và học tập kinh nghiệm các nước, Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương) đã đề xuất và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án xây dựng và phát triển THQG đến năm 2010.

Ý tưởng của Chương trình THQG là Nhà nước cùng với các doanh nghiệp hàng đầu, tiêu biểu của Việt Nam xây dựng và thực hiện các chiến lược nhằm:

1. Xây dựng hình ảnh Việt Nam là một quốc gia có uy tín về hàng hoá và dịch vụ đa dạng, phong phú với chất lượng cao.

2. Nâng cao sức cạnh tranh cho các thương hiệu sản phẩm Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế trong quá trình hội nhập.

3. Tăng cường sự nhận biết của các nhà phân phối và người tiêu dùng trong và ngoài nước đối với các sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam, để họ có một thái độ nhìn nhận tích cực hơn, có lòng tin hơn vào các sản phẩm và nhà sản xuất Việt Nam, từ đó có thiện cảm và ưa chuộng hàng Việt Nam hơn.  

4. Xây dựng một tiềm thức trong cộng đồng doanh nghiệp luôn hướng về chất lượng sản phẩm và độ tin cậy cao trong kinh doanh.

5. Quảng bá cho các tiêu chuẩn quốc tế và sự cần thiết của việc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong cộng đồng kinh doanh Việt Nam.

6. Khuyến khích xuất khẩu sản phẩm công nghiệp chế biến, giảm tỷ trọng xuất khẩu nguyên liệu thô. 

7. Xây dựng sự liên kết chặt chẽ giữa Cơ quan xúc tiến thương mại quốc gia với doanh nghiệp, hướng tới hoạt động xúc tiến thương mại mang tính cộng đồng. 

8. Tăng thêm uy tín, niềm tự hào và sức hấp dẫn cho đất nước và con người Việt Nam, góp phần khuyến khích du lịch và thu hút đầu tư nước ngoài.

Ba đặc điểm chính của Chương trình:

1. Chương trình THQG là chương trình duy nhất do Chính phủ Việt Nam tiến hành với mục đích quảng bá hình ảnh quốc gia, THQG thông qua thương hiệu sản phẩm. Các thương hiệu trên phải cùng chia sẻ và theo đuổi những giá trị mà quốc gia hướng tới trong giai đoạn hội nhập hiện nay: Chất lượng - Đổi mới Sáng tạo -  Năng lực Lãnh đạo.

2. Nhà nước không làm thay cho doanh nghiệp, nhưng sẽ đứng ra bảo trợ cho các thương hiệu sản phẩm có chất lượng và uy tín kinh doanh, nhằm giúp các doanh nghiệp Việt Nam tạo chỗ đứng vững vàng trên thị trường trong nước và có điều kiện phát triển thương hiệu của mình ra thế giới.

3. Chương trình không phải là một giải thưởng thương hiệu. Việc lựa chọn các thương hiệu sản phẩm đủ tiêu chuẩn gắn biểu trưng THQG chỉ là sự khởi đầu để các doanh nghiệp trở thành đối tác của chương trình. Nhà nước sẽ cùng với các doanh nghiệp xây dựng các chương trình hành động cụ thể để tăng cường năng lực cạnh tranh cho các thương hiệu sản phẩm được lựa chọn, thông qua đó để quảng bá thương hiệu, hình ảnh quốc gia của Việt Nam.

Hai nội dung chính của chương trình:

1. Giúp các doanh nghiệp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng và tăng cường năng lực trong việc xây dựng, quảng bá, bảo vệ thương hiệu;

2. Lựa chọn các thương hiệu sản phẩm tham gia Chương trình THQG. Các doanh nghiệp được lựa chọn tham gia Chương trình sẽ có được các quyền lợi như sau:

- Được đề xuất sáng kiến xây dựng chiến lược, chương trình hành động cụ thể của Chương trình;

- Được đề xuất các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng, quảng bá, phát triển và bảo vệ thương hiệu;

- Được hỗ trợ tư vấn về đăng ký nhãn hiệu sản phẩm, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý, tên gọi xuất xứ hàng hoá ở trong, ngoài nước;

- Được hỗ trợ và tư vấn về thông tin nghiên cứu thị trường và hoạt động xuất khẩu;

- Được phép gắn Nhãn sản phẩm quốc gia trên sản phẩm (theo Quy chế quản lý và sử dụng biểu trưng của Chương trình)

- Được hỗ trợ tham gia các đoàn khảo sát, hội chợ triển lãm trong và ngoài nước;

- Được hỗ trợ, tham gia các hoạt động tuyên truyền và quảng bá trong và ngoài nước trong khuôn khổ Chương trình;

- Được tham gia các hội thảo, diễn đàn, hội nghị, khoá đào tạo, tập huấn về thương hiệu và nâng cao năng lực kinh doanh trong và ngoài nước;

- Được sử dụng cơ sở dữ liệu thông tin thị trường, sản phẩm và khách hàng của Chương trình;

Tổ chức triển khai, thực hiện chương trình

Để triển khai Chương trình, Chính phủ đã thành lập “Hội đồng THQG” (Quyết định số 259/2005/QĐ-TTg ngày 21/10/2005 và sửa đổi bổ sung tại Quyết định số 250/2006/QĐ-TTg ngày 31/10/2006). Các thành viên Hội đồng là lãnh đạo của các Bộ /ngành, hiệp hội, các trường đại học. Hội đồng chịu trách nhiệm tư vấn cho Chính phủ về xây dựng, phát triển, quảng bá thương hiệu và hình ảnh quốc gia Việt Nam. Đồng thời Hội đồng cũng có nhiệm vụ thông qua hệ thống các tiêu chí và kết quả bình chọn thương hiệu sản phẩm được mang biểu trưng THQG. Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương) đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội đồng THQG.

Nhằm triển khai hai nội dung cơ bản của Chương trình một cách có hiệu quả, Chủ tịch Hội đồng THQG đã ban hành một số văn bản tạo cơ chế vận hành và hoạt động của Chương trình về Quy chế Tổ chức và Hoạt động của Hội đồng THQG; Hệ thống tiêu chí lựa chọn thương hiệu sản phẩm tham gia Chương trình THQG; Quy chế Doanh nghiệp có thương hiệu sản phẩm được lựa chọn tham gia Chương trình THQG…

Trong thời gian vừa qua, Bộ Công thương đã chủ trì và phối hợp với nhiều tổ chức, doanh nghiệp tiến hành các hoạt động nhằm mục đích nâng cao nhận thức và năng lực của doanh nghiệp đối với vấn đề xây dựng thương hiệu, trong đó có việc tổ chức nhiều hội thảo, hội nghị, các lớp tập huấn, đào tạo, phát hành các ấn phẩm thông tin tuyên truyền về kiến thức cơ bản về xây dựng, phát triển và bảo vệ thương hiệu cho các doanh nghiệp. Các hoạt động này đã góp phần tích cực tăng cường nhận thức về thương hiệu trong cộng đồng doanh nghiệp cả nước, phát động phong trào xây dựng thương hiệu định hướng một cách đúng đắn, góp phần tích cực tăng cường nhận thức về thương hiệu trong cộng đồng doanh nghiệp cả nước.

Lựa chọn doanh nghiệp tham gia Chương trình

Đối với nội dung chọn các thương hiệu sản phẩm đạt tiêu chí của Chương trình, các thương hiệu Việt Nam được lựa chọn tham gia Chương trình phải là thương hiệu có uy tín với khách hàng, có định hướng phát triển bền vững, có chính sách và kế hoạch phát triển thương hiệu cụ thể và có nguồn lực để phát triển.

Tất cả các doanh nghiệp đều có quyền đăng ký tham gia cho các thương hiệu sản phẩm của mình. Các thương hiệu sản phẩm đáp ứng đủ các tiêu chí của Chương trình sẽ được lựa chọn bởi một quy trình đánh giá chặt chẽ, thông qua Hội đồng các Ban chuyên gia. Sản phẩm thuộc nhóm ngành nào sẽ có Ban chuyên gia ngành đó chịu trách nhiệm đánh giá.  Kết quả đánh giá của Hội đồng các ban chuyên gia sẽ được trình lên Hội đồng THQG xem xét thẩm định lần cuối cùng và ra quyết định công nhận.

Việc lựa chọn thương hiệu sản phẩm tham gia Chương trình THQG phải tuân theo một quy trình rõ ràng, minh bạch và một hệ thống tiêu chí chặt chẽ xây dựng trên cơ sở khảo sát các mô hình và kinh nghiệm triển khai thực tế của một số quốc gia khác cũng như ý kiến đóng góp của các hiệp hội, ngành nghề, doanh nghiệp và các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực thương hiệu. Hệ thống tiêu chí lựa chọn tham gia Chương trình THQG gồm 2 phần chính:

Phần 1: Các tiêu chí sàng lọc. Doanh nghiệp có các thương hiệu sản phẩm đăng ký tham gia chương trình phải đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

- Là doanh nghiệp được đăng ký thành lập theo luật pháp Việt Nam

- Có hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế.

- Có kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh tốt, có lãi ba năm liên tiếp.

- Thực hiện tốt trách nhiệm đối với xã hội: doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về thuế mà không có gian lận thuế ít nhất 3 năm trước năm đăng ký tham gia chương trình; doanh nghiệp phải đóng bảo hiểm xã hội cho 100% lao động có hợp đồng lao động trên 3 tháng ít nhất 3 năm trước năm đăng ký tham gia chương trình; doanh nghiệp có thỏa ước lao động tập thể ít nhất 3 năm trước năm đăng ký tham gia chương trình; hoạt động sản xuất kinh doanh thân thiện với môi trường.

Phần 2: Hệ thống các tiêu chí thể hiện giá trị và bản sắc mà Chương trình THQG hướng đến, bao gồm các nhóm tiêu chí liên quan đến ba nhóm giá trị: (1) chất lượng, (2) năng lực lãnh đạo (bao gồm năng lực lãnh đạo của người điều hành doanh nghiệp, ảnh hưởng của thương hiệu sản phẩm đó với các thương hiệu khác hoạt động trong cùng lĩnh vực ngành nghề) và (3) năng lực đổi mới, sáng tạo.

Trong thời gian vừa qua, Bộ Công thương đã tích cực phổ biến hệ thống tiêu chí của Chương trình và vận động các doanh nghiệp tiềm năng trên cả nước đăng ký tham gia Chương trình THQG. Kết quả đã có 155 hồ sơ của các doanh nghiệp đăng ký tham gia. Căn cứ vào hệ thống tiêu chí đã được phê duyệt, 104 doanh nghiệp thuộc nhóm các doanh nghiệp hàng đầu trong 16 ngành hàng đã đạt được các điều kiện cơ bản để tiếp tục hoàn thành hồ sơ tham gia vòng 2.

Tháng 2 năm 2008, Chương trình THQG sẽ chính thức công bố kết quả vòng 2 và tổ chức buổi lễ công bố các doanh nghiệp tham gia Chương trình. Với hệ thống tiêu chí chặt chẽ, minh bạch, khoa học, có tính sàng lọc cao, dự kiến Chương trình THQG sẽ lựa chọn được đối tác là các doanh nghiệp có thương hiệu sản phẩm nổi bật, dẫn đầu thị trường trong nhiều lĩnh vực quan trọng. Đó là những doanh nghiệp hội tụ đủ phẩm chất để cùng với Nhà nước xây dựng hình ảnh Việt Nam là một quốc gia có uy tín về hàng hoá và dịch vụ đa dạng, phong phú với chất lượng cao và đóng góp quan trọng vào sự tăng trưởng của kim ngạch xuất khẩu, của cả nền kinh tế.