Sau kì họp HĐND tỉnh, tôi cùng một đại biểu về tiếp xúc cử tri ở xã A. Hôm ấy, tuy tiết trời mùa đông giá lạnh song không khí của cuộc tiếp xúc vẫn nóng lên bởi những bức xúc của cử tri nơi đây.

Trước khi về tiếp xúc cử tri tôi đã cảm nhận được phần nào cái không khí nóng lên đó, bởi mấy phiên tiếp dân vừa qua, nhiều công dân của địa phương đã lên trụ sở tiếp công dân của tỉnh vừa đề nghị, vừa tố cáo rất bức xúc, căng thẳng với giọng nói gay gắt. Nào là tố cáo cán bộ xã, thôn mất dân chủ, không công khai minh bạch, không công bằng trong việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khu công nghiệp, một số cán bộ đã lợi dụng kê khai man để tham nhũng và một số cán bộ lợi dụng mua đất với giá rẻ rồi bán để kiếm lời. Nào là giá bồi thường quá thấp, người dân mất đất lấy gì để sản xuất đảm bảo cuộc sống trong khi thu hồi đất của dân cho doanh nghiệp thuê đất kinh doanh nhưng lại bỏ hoang, doanh nghiệp hứa giải quyết việc làm cho con em gia đình có đất bị thu hồi song không thực hiện. Nào là đường sá giao thông xuống cấp nghiêm trọng, tai nạn giao thông, tệ nạn xã hội không giảm…

Hiểu được phần nào những vấn đề bức xúc, nổi cộm của địa phương, hai đại biểu chúng tôi đã bàn bạc, phân công chuẩn bị chu đáo để cuộc tiếp xúc cử tri diễn ra suôn sẻ, đạt kết quả. Chúng tôi đã dành thời gian để nghiên cứu đơn thư của một số công dân trong xã đã gửi về thường trực HĐND, tìm hiểu kĩ các văn bản pháp luật của nhà nước, cơ chế chính sách của tỉnh liên quan đến vấn đề cử tri đang bức xúc, chuẩn bị kĩ một số nội dung để báo cáo kết quả kì họp và trao đổi với cử tri. Đồng thời mời thường trực UBND huyện, UBND xã cùng một số lãnh đạo ngành chức năng của tỉnh, của huyện về dự cuộc tiếp xúc và thông báo trước vấn đề nổi cộm của cử tri địa phương đang bức xúc để trả lời, giải trình, làm rõ trước cử tri.

Hôm đó chúng tôi đã chủ động đến sớm để nắm bắt thêm tình hình địa phương và không khí cuộc tiếp xúc. Còn khoảng 20 phút nữa mới đến giờ làm việc mà cử tri đã đến chật hội trường của xã, không khí ồn ào, tranh luận gay gắt, có cử tri trong tay cầm lá đơn, danh sách gì đó với vẻ mặt rất bực bội. Thấy vậy tôi cùng các đại biểu điềm tĩnh bước vào hội trường vừa mỉm cười, vừa chào hỏi vui vẻ, bắt tay thân mật: “Xin chào các cụ, các ông, các bà, các anh, các chị ạ!”. Mấy cử tri lớn tiếng với chúng tôi với vẻ bực dọc: “Không dám… Chào các ông bà đại biểu của dân. Chúng tôi bầu các ông bà để lo cho dân, bảo vệ quyền lợi của dân, vậy mà khi cần chẳng thấy các ông các bà đâu. Các ông bà có thấu hiểu nỗi khổ của dân không? Các ông, các bà bảo vệ quyền lợi cho dân hay bảo vệ những kẻ lợi dụng chức quyền để tham nhũng, hại dân, hại nước?...” Không khí có vẻ nóng lên song tôi vẫn vui vẻ trả lời: “Thấy bà con có vấn đề bức xúc là chúng tôi về đây thôi, có vấn đề gì các cụ, các ông, các bà cứ chuẩn bị rồi phát biểu, vấn đề gì khó nói hoặc không thể nói hết ở đây các cụ, các ông, các bà cứ ghi vào giấy chúng tôi sẽ tiếp thu”.

Không khí vẫn tiếp tục nóng lên, mọi người thi nhau nói, to tiếng, gay gắt. Tôi im lặng chốc lát rồi quyết định xuống trao đổi, trò chuyện thân mật với mấy cử tri đang lớn tiếng, mặt đỏ gay ở phía cuối hội trường. Sự gặp gỡ gần gũi, trò chuyện chia sẻ cảm thông đã làm không khí của cuộc tiếp xúc cử tri nguội dần.

Đến giờ làm việc, ông Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã tuyên bố lí do, giới thiệu đại biểu, thông qua chương trình thời gian của cuộc tiếp xúc cử tri. Ông vừa nói: “Thời gian là một buổi chiều”, cả hội trường lại ào lên: “Phải cho chúng tôi nói hết, đến tối không xong thì tiếp ngày mai”. Ông Chủ tịch UBMTTQ xã có vẻ lúng túng chưa kịp trả lời thì một cử tri nói tiếp: “Phải có thời gian cho chúng tôi phát biểu”. Thấy tình hình như vậy, tôi xin phép ông Chủ tịch UBMTTQ xã rồi nói: “Chúng tôi về đây cốt để nghe ý kiến, kiến nghị, tâm tư nguyện vọng của dân, vậy các cụ, các ông, các bà cứ yên tâm, chúng tôi sẽ lắng nghe hết”. Không khí lại dịu xuống.

Ông Chủ tịch UBMTTQ xã giới thiệu tôi lên báo cáo kết quả kì họp thứ 4 HĐND tỉnh. Tôi đã chuẩn bị kĩ nội dung dự kiến thời gian báo cáo là một tiếng đồng hồ, nhưng tôi luôn ý thức được rằng cần dành thời gian nghe cử tri nói nhiều hơn là nói cho cử tri nghe, và hôm nay báo cáo càng ngắn càng tốt. Nghĩ vậy trước khi vào phần báo cáo kết quả kì họp tôi chủ động đặt vấn đề với cử tri: “Kì họp HĐND tỉnh đã được truyền hình trực tiếp các phiên họp toàn thể, diễn biến, kết quả kì họp đã được đăng tải khá đầy đủ trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tôi biết các cụ, các ông, các bà rất quan tâm và theo dõi kì họp. Hôm nay về đây chúng tôi mong muốn được nghe nhiều ý kiến bày tỏ tâm tư nguyện vọng của các cụ, các ông, các bà, tôi xin phép chỉ báo cáo ngắn gọn với thời gian không quá 30 phút”. Cả hội trường vỗ tay ủng hộ.

 Trong khoảng thời gian gần 30 phút, tôi chỉ giới thiệu khái quát những nghị quyết thông qua tại kì họp, nêu một số vấn đề trọng tâm chỉ đạo của tỉnh, một số vấn đề bức xúc được cử tri quan tâm mà các đại biểu đã tập trung thảo luận, chất vấn tại kì họp, nhấn mạnh một số giải pháp chủ yếu nhằm tháo gỡ khó khăn, giải quyết bức xúc cử tri địa phương kiến nghị, đồng thời cũng nêu rõ và phân tích kĩ một số kiến nghị rất chính đáng nhưng chưa có điều kiện để thực hiện ngay được để cử tri thông cảm cùng chia sẻ với khó khăn của tỉnh.

Tôi cảm nhận được rằng cử tri đã hài lòng với báo cáo của tôi và cũng được giải tỏa một phần những thắc mắc, bức xúc lâu nay. Kết thúc bài phát biểu, tôi bày tỏ mong muốn được nghe nhiều ý kiến, kiến nghị của cử tri, rất mong cử tri ủng hộ phát biểu ngắn gọn, rõ ràng đi thẳng vào vấn đề giúp cho các đại biểu tiếp thu được đầy đủ, chính xác.

Với thời gian gần 2 tiếng đồng hồ có 17 cử tri phát biểu, tôi tập hợp được 26 nội dung ở các lĩnh vực của đời sống xã hội. Song nổi cộm nhất vẫn là vấn đề thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, quản lí đất đai, chủ yếu thuộc thẩm quyền của UBND huyện và UBND xã. Chúng tôi đã yêu cầu ông Chủ tịch UBND xã và ông Phó chủ tịch UBND huyện trả lời, giải trình, làm rõ những ý kiến của cử tri. Do được chuẩn bị trước, với thái độ nghiêm túc, thẳng thắn, với trách nhiệm trước dân, các đồng chí đã nhận thiếu sót trong chỉ đạo, quản lí, kiểm tra, đôn đốc và xin được khắc phục ngay những tồn tại. Trong 6 nội dung thuộc thẩm quyền của tỉnh, chúng tôi đã tiến hành trao đổi, làm rõ 4 nội dung, còn 2 nội dung liên quan đến vấn đề tố cáo chúng tôi xin tiếp thu, nghiên cứu, chuyển cơ quan có thẩm  quyền giải quyết và trả lời cử tri theo quy định của pháp luật. Chúng tôi cũng xin hứa với cử tri sẽ kiểm tra, đôn đốc, giám sát việc thực hiện của UBND huyện, xã và các cơ quan chức năng.

Đến khoảng 17h30 cuộc tiếp xúc cử tri kết thúc. Tôi cho rằng cuộc tiếp xúc cử tri ở một điểm có nhiều vấn đề bức xúc như vậy là thành công. Từ thực tiễn một cuộc tiếp xúc cử tri như vậy, dưới đây xin chia sẻ vài kinh nghiệm nhỏ của cá nhân.

Nhìn chung, các đại biểu dân cử cũng như các lãnh đạo địa phương rất ngại đến tiếp xúc cử tri ở những nơi đang có vấn đề nổi cộm, bức xúc. Theo tôi, đến tiếp xúc cử tri ở những nơi đó kịp thời sẽ nắm bắt được nhiều thông tin, nguyện vọng chính đáng của cử tri, giúp cho việc kiến nghị, đề xuất những giải pháp tháo gỡ khó khăn vướng mắc, giải quyết kịp thời những bức xúc của cử tri, góp phần hạn chế phát sinh khiếu kiện.

Khi tiếp xúc cử tri ở những nơi có vấn đề bức xúc, điểm nóng, các đại biểu cần có những kĩ năng để “hạ nhiệt” không khí cuộc tiếp xúc. Cần có thái độ cởi mở, chân tình, thông cảm, gần gũi, chia sẻ với cử tri. Cần có sự nhạy cảm, xử lí tình huống nhanh, linh hoạt, phù hợp. Khi gặp đối tượng cử tri có thái độ không đúng, gay gắt, không bao giờ cãi nhau tay đôi mà cần vui vẻ xoa dịu, không nên đối đầu tranh cãi với cử tri mà lựa lời phân tích, lí giải có sức thuyết phục. Nếu cử tri phát biểu có nội dung liên quan đến vấn đề khiếu nại, tố cáo nên hướng dẫn cử tri trình bày bằng văn bản, xin tiếp nhận và trả lời trực tiếp cử tri bằng văn bản theo quy định.

Cần dành nhiều thời gian nghe cử tri nói, biết định hướng, khích lệ cử tri phát biểu chính xác, ngắn gọn với ý thức xây dựng. Tập trung tư tưởng, chủ động, tích cực lắng nghe, biết thâu tóm đầy đủ, chính xác những ý kiến phát biểu của cử tri, biết phân loại ý kiến phát biểu của cử tri theo nội dung, theo thẩm quyền để yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền trả lời, giải trình theo quy định của pháp luật.

Khi báo cáo cũng như trao đổi vấn đề  cử tri quan tâm cần ngắn gọn, rõ ràng, chính xác. Về nội dung cần lựa chọn vấn đề cử tri quan tâm, vấn đề thuộc thẩm quyền của mình, vấn đề mà bản thân mình hiểu thấu đáo. Phong thái bình tĩnh, tự tin, trình bày khúc triết, hấp dẫn sẽ thu hút và thuyết phục cử tri.

Khi trao đổi, phân tích, làm sáng tỏ những vấn đề cử tri kiến nghị cần có thái độ thiện chí, nghiêm túc, kiên quyết không bao che, vòng vo bao biện cho việc làm sai, cá nhân làm sai. Các biện pháp để giải quyết, khắc phục cần cụ thể, rõ ràng, có lộ trình thời gian thực hiện. Các đại biểu HĐND cần tăng cường kiểm tra, đôn đốc, giám sát việc thực hiện những kiến nghị của cử tri, mọi “sự lãng quên, thất hứa” chỉ làm mất lòng tin của cử tri với đại biểu.

Nguồn http://www.ttbd.gov.vn/