Diễn đàn về nhà nước, pháp luật, chính sách
ISSN 1859-297X Thứ ba, 21/11/2017, 13:15(GMT+7)
 
Kinh nghiệm hoạt động dân cử

Chất vấn và hậu chất vấn

Hiệu quả các phiên chất vấn của Quốc hội không chỉ được thể hiện ở những câu hỏi “nóng” của đại biểu hay những lời hứa, những lần “rút kinh nghiệm sâu sắc” của bộ trưởng mà nó phải được đánh giá ở khâu “hậu chất vấn”. 

Theo Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga chất vấn ngoài việc làm rõ trách nhiệm thì điều quan trọng là đề ra các giải pháp thiết thực để thúc đẩy, giải quyết những vấn đề đặt ra. Giải pháp là yếu tố quan trọng nhất sau mỗi nội dung chất vấn nên việc tổ chức thực hiện và giám sát việc tổ chức thực hiện các giải pháp ấy sẽ quyết định đến kết quả cuối cùng của chất vấn.

Nhằm nâng cao chất lượng hoạt động chất vấn, các kỳ họp gần đây Quốc hội thường ban hành nghị quyết về việc chất vấn và trả lời chất vấn làm căn cứ để các cơ quan chức năng tổ chức thực hiện và cũng làm căn cứ để Quốc hội giám sát. Tuy nhiên, điều tôi thấy băn khoăn là vẫn chưa có quy định, tiêu chí cụ thể cho việc xây dựng nghị quyết về hoạt động chất vấn. Nếu như nghị quyết chỉ đề cập các vấn đề mang tính chất chung thì rất khó có thể căn cứ vào đó để theo dõi người trả lời chất vấn và cơ quan chức năng thực hiện thế nào. Nếu nghị quyết không giao nhiệm vụ thật cụ thể, liệt kê các nội dung chất vấn, các lời hứa, giải pháp và chỉ ra trách nhiệm cụ thể cũng rất khó lấy đó làm căn cứ để đốc thúc việc thực hiện hoặc để sau này truy cứu trách nhiệm. Nhưng việc xây dựng một nghị quyết hết sức cụ thể như vậy sau mỗi phiên chất vấn 4-5 thành viên Chính phủ với nhiều lĩnh vực, nhiều vấn đề khác nhau là rất khó.

* Như vậy Quốc hội cần cách thức khác?

Tôi cho rằng nghị quyết của Quốc hội không thể quy định hết trong đó từng chi tiết, lời hứa, vấn đề của từng đại biểu chất vấn và từng nội dung trả lời của mỗi bộ trưởng. Quốc hội cũng khó ban hành nghị quyết cho từng vị bộ trưởng, phó thủ tướng hoặc thủ tướng trả lời chất vấn. Tuy nhiên, từng nội dung hỏi và trả lời tại phiên chất vấn hiện nay đều được ghi âm và sau đó gỡ băng ra rất đầy đủ, chi tiết. Cách tốt nhất là Quốc hội nên giao cho một cơ quan chuyên môn rà soát, phân loại các nội dung trong biên bản đó xem đâu là các giải pháp, đâu là những lời hứa bộ trưởng nói trước Quốc hội, sau đó tổng hợp lại thành một biên bản ghi nhớ kèm với nghị quyết.

Biên bản ghi nhớ sẽ là căn cứ để các đại biểu và cử tri giám sát, tiếp tục chất vấn hoặc đề nghị xử lý trách nhiệm. Người trả lời chất vấn phải báo cáo kết quả thực hiện lời hứa, thực hiện giải pháp tại kỳ họp sau đó của Quốc hội. Đại biểu sẽ căn cứ vào biên bản ghi nhớ với từng nội dung cụ thể đó để xem người đưa ra lời hứa thực hiện như thế nào, đạt bao nhiêu phần trăm những gì đã hứa.

Ví dụ, tại kỳ họp này một số đại biểu chất vấn bộ trưởng Bộ Công an về thực trạng mãi lộ. Đây là chuyện đã xảy ra nhiều năm và bộ trưởng cũng nói rằng không thể chấm dứt nó trong một sớm một chiều được. Nhưng bộ trưởng đã nói bộ đang triển khai các giải pháp A, B, C... và sẽ kiên quyết làm cho tình hình chuyển biến. Như vậy vào kỳ họp tới bộ trưởng sẽ phải báo cáo trước Quốc hội xem các giải pháp đã triển khai đến đâu, đạt hiệu quả cụ thể thế nào (bằng các con số, phân tích định lượng, khách quan) chứ không thể cứ nói là “đã có chuyển biến tích cực” hay đã “xử lý một số trường hợp”.

Có ý kiến cho rằng sở dĩ hiệu quả chất vấn chưa cao là do Quốc hội thiếu chế tài xử lý những bộ trưởng hứa mà không làm hoặc làm không đến nơi đến chốn, vì thế ngày càng thấy nhiều bộ trưởng sẵn sàng hứa, sẵn sàng nhận trách nhiệm...?

Nếu đọc kỹ lại quy định của pháp luật về hoạt động giám sát của Quốc hội thì các chế tài đều đã có hết, vấn đề là thực hiện thế nào thôi. Tuy nhiên, cần phải lưu ý rằng chế tài không phải là biện pháp duy nhất đem lại hiệu quả, hiệu lực cho hoạt động chất vấn; chế tài chỉ được sử dụng khi người có trách nhiệm không thực hiện đúng trách nhiệm của mình hoặc có sai sót, khuyết điểm.

Quốc hội cần tổ chức giám sát cho có hiệu quả, hiệu lực, sau khi có nghị quyết hoặc kết luận giám sát thì phải có cơ quan theo dõi, đôn đốc và sau một khoảng thời gian nào đó phải báo cáo trở lại với Quốc hội. Gần đây, các phiên chất vấn, giải trình được thực hiện khá đều đặn tại Ủy ban Thường vụ, Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của Quốc hội... Đây cũng là một trong những biện pháp cần thiết và có hiệu quả nhằm giám sát quá trình thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước cũng như giám sát các lời hứa trước Quốc hội.

 

 

Theo Tuổi trẻ
Ý kiến của bạn
Tên của bạn
Địa chỉ
Email
Điện thoại
Tệp đính kèm
 
 
gửi đi
8.jpg
Đồng chí Uông Chu Lưu, Phó Chủ tịch Quốc hội trao quyết định bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Đình Quyền làm Viện trưởng Viện NCLP
Số 03 ((212) tháng 2/2012) 05/02/2012
 
Thực trạng và nhu cầu giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh ở Việt Nam

Mối quan hệ giữa quyền tiếp cận thông tin của công dân và nhà báo trong hai dự thảo luật

Công khai thông tin với việc thực hiện phản biện xã hội

Thư của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng gửi Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp

CÔNG BỐ VÀ TRAO NGHỊ QUYẾT BỔ NHIỆM VIỆN TRƯỞNG VIỆN NGHIÊN CỨU LẬP PHÁP

Sự ảnh hưởng của pháp luật Pháp tới luật tư ở Việt Nam

Khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XIV

Khai mạc kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIV

Chất vấn và hậu chất vấn

Lựa chọn chính sách cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế hiện nay

Tìm kiếm
Tìm kiếm nâng cao
 
Hiển thị tốt nhất trên trình duyệt Firefox

    Trang chủ | Liên hệ | Sơ đồ website Trang thông tin điện tử của Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp – Văn phòng Quốc hội
Giấy phép xuất bản số: 37/GP-BC-BVHTT, cấp ngày: 08/04/2005 • Tổng Biên tập: Ts. Phạm Văn Hùng
Toà soạn: 27A Võng Thị – Tây Hồ – Hà Nội: Điện thoại: 08043359 - 08043362• Fax: 08048486• Email: nclp@qh.gov.vn

Ghi rõ nguồn "Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp" khi phát hành lại thông tin từ website này
Bản quyền thuộc về Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. Phát triển bởi Công ty Tinh Vân