PV: Chỉ số giá tiêu dùng bất ngờ giảm mạnh, cầu nội địa giảm đã khiến có sự lo ngại tình hình kinh tế từ lạm phát có dấu hiệu chuyển sang thiểu phát. Ông nghĩ sao về điều này?

TS. Nguyễn Minh Phong: Thời gian qua, do kiềm chế lạm phát, chúng ta đã hạn chế các khoản đầu tư, các khoản tiêu dùng và các gói giải pháp kiềm chế lạm phát đã bước đầu phát huy hiệu quả và sức ép chống lạm phát đã giảm. Trong 4 loại lạm phát tiền tệ, lạm phát cơ cấu, lạm phát chi phí đẩy và lạm phát hội nhập thì lạm phát hội nhập và lạm phát tiền tệ đã giảm do giá dầu trên thế giới giảm và các chính sách thắt chặt tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước thời gian qua phát huy hiệu quả. Còn lạm phát cơ cấu và lạm phát chi phí đẩy thì chưa hạn chế được nhiều, dẫn đến chênh lệch cung - cầu. Mặt khác, do mức độ tiêu thụ hàng hóa trong nước và nước ngoài đang suy giảm; doanh nghiệp gặp khó khăn sau một thời gian thắt chặt đầu tư... Tất cả đã dẫn đến việc người dân hạn chế chi tiêu, doanh nghiệp khó tiêu thụ hàng hóa, sức mua giảm...

Theo tôi, ở thời điểm này, chúng ta vẫn cần tiếp tục chống lạm phát và đề phòng giảm phát. Bên cạnh việc kiên trì các chính sách kiểm soát lạm phát cần có những chính sách linh hoạt để điều hành hiệu quả kinh tế -xã hội trong bối cảnh khó khăn chung của kinh tế thế giới hiện nay.

PV: Vậy theo ông đâu là giải pháp kích cầu tiêu dùng hiện nay?

TS. Nguyễn Minh Phong: Theo tôi, một trong những giải pháp hữu hiệu trước mắt nhằm tháo gỡ cho các doanh nghiệp cũng như thúc đẩy tăng trưởng sản xuất là phải kích thích tiêu dùng nội địa. Cũng cần lưu ý rằng, tiêu dùng nội địa có 2 bộ phận: tiêu dùng của nhân dân (tiêu dùng cá nhân) và tiêu dùng của doanh nghiệp (với tư cách là tăng đầu tư và tăng tất cả các nguồn lực để phát triển kinh tế). Cần phải thúc đẩy tiêu dùng ở cả 2 bộ phận này. Theo tôi, để kích cầu tiêu dùng một cách hiệu quả, doanh nghiệp phải đổi mới công nghệ, thay đổi mẫu mã, thích ứng thị trường để đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng. Một giải pháp góp phần kích cầu tiêu dùng trong nước là cần tuyên truyền một cách tích cực cho người dân với tinh thần: "Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam". Điều này sẽ tác động trở lại doanh nghiệp, khiến doanh nghiệp phải có những sản phẩm chất lượng, từ đó thúc đẩy được sản xuất trong nước và hạn chế được nhập khẩu. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh xúc tiến đầu tư thông qua hệ thống thương vụ, hiệp hội và chính sách khuyến khích đầu tư để mở được những thị trường mới, hợp đồng xuất khẩu mới. Khi đã có được hợp đồng xuất khẩu thì phân bổ cho những doanh nghiệp trong nước có khả năng thực hiện, điều này sẽ tạo ra tổng nhu cầu rất lớn về tiêu dùng. Tuy nhiên, bản thân doanh nghiệp cũng phải chủ động mở rộng đối tượng tiêu dùng, tìm thị trường mới thay vì trông chờ vào sự ứng cứu của Nhà nước.

PV: Nhiều ý kiến cho rằng, nhu cầu tiêu dùng giảm mạnh là do suy giảm kinh tế. Vì vậy đã đến lúc phải thực hiện các biện pháp kích cầu, cả kích cầu đầu tư và kích cầu tiêu dùng. Theo ông kích cầu thế nào là hợp lý?

TS. Nguyễn Minh Phong: Theo tôi, để tăng trưởng kinh tế, cùng với kích cầu tiêu dùng, nên tập trung vào kích cầu đầu tư và chỉ nên tập trung kích cầu đầu tư vào những dự án có triển vọng, hiệu quả, có khả năng thu hồi vốn nhanh, hoặc các dự án xây dựng nhà cho công nhân, nhà cho người có thu nhập thấp, các khu tái định cư... Trong bối cảnh giá các loạt vật liệu xây dựng, sắt thép, xi măng đang giảm mạnh như hiện nay, nên có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nhà ở cho người có thu nhập thấp, để vừa kích cầu đầu tư, vừa kích cầu tiêu dùng. Bên cạnh đó, để kích cầu đầu tư thì phải hạ lãi suất nhằm hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp, nhưng không phải vì thế mà doanh nghiệp sẽ được vay thoải mái hay quá dễ dàng. Cũng không nên khuyến khích đầu tư theo bề rộng, tràn lan như trước, mà nên tập trung vào các dự án trọng điểm, có hiệu quả. Có thể kích cầu tiêu dùng vào các mảng thị trường mà lâu nay thường bỏ trống, như nhà ở, dịch vụ cho người nước ngoài, học hành, chữa bệnh, thậm chí cả tiêu xài sang như mua ô tô, máy bay... Không nên cấm người dân tiêu xài sang, mà tốt nhất nên để họ tiêu dùng theo khả năng để đảm bảo cơ cấu tiêu dùng trong một nền kinh tế mở. Kích cầu mà làm không khéo thì sẽ khiến lạm phát quay trở lại.

PV: Xin cảm ơn ông!

 (Theo doisongphapluat.com.vn)