Thiệt hại cho bà con: Người đứng đầu ở đâu?

Trong số 7 vị Bộ trưởng đăng đàn trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Công thương là người "bị" chất vấn nhiều nhất. Tuy nhiên, nhiều ĐB đã tỏ ra khá thất vọng khi trong phần trả lời của mình, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng chưa đi thẳng vào vấn đề, còn né tránh, đặc biệt là trong việc nhận trách nhiệm về công tác điều hành xuất khẩu gạo vừa qua. 

Theo Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, Bộ chưa bao giờ kiến nghị dừng xuất khẩu gạo. "Cá nhân tôi và Bộ Công thương khẳng định việc tham mưu cho Chính phủ đưa ra quyết định cuối tháng 3 đầu tháng 4 là chính xác". Tuy nhiên, sau khi giải thích lòng vòng về bối cảnh giá thế giới cao, doanh nghiệp, thương lái đổ xô đi mua, chỉ số giá tiêu dùng tăng cao..., Bộ trưởng Hoàng lại thay đổi " Nếu sai, tôi xin nhận một phần trách nhiệm".

Trước cách trả lời này, ĐB Lê Thị Dung (An Giang) bức xúc: "Bộ trưởng trả lời chưa thỏa đáng, nếu chúng tôi nói lại, cử tri sẽ vẫn bức xúc. Câu trả lời này không nhận được sự đồng tình của dân. Với vai trò Tổ trưởng tổ điều hành xuất khẩu gạo, Bộ trưởng cần thể hiện rõ vai trò của cá nhân, cần quy trách nhiệm rõ ràng trong vấn đề này". Thời cơ đã qua, thiệt hại đã lớn, Bộ trưởng có đặt vấn đề tại sao tham mưu không kịp thời, không đúng lúc sẽ gây thiệt hại thế nào không? - ĐB đặt câu hỏi.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nhấn mạnh chưa đáp ứng được hoàn toàn những thắc mắc và yêu cầu của cử tri, nhất là bà con Đồng bằng sông Cửu Long. "Chúng tôi nhận thấy có phần trách nhiệm của Bộ Công thương trong tham mưu cho Chính phủ về xuất khẩu gạo. Chúng tôi đã nhận trách nhiệm là chưa kịp thời, riết róng", Bộ trưởng thừa nhận.

Không thỏa mãn với việc chỉ nhận một phần trách nhiệm của Bộ trưởng, ĐB Nguyễn Hữu Nhơn (Đồng Tháp) tiếp tục truy vấn: " Tôi không đồng ý với việc Bộ Công thương cho rằng tham mưu cho Chính phủ về ngưng xuất khẩu gạo là chính xác. Chúng tôi cho rằng vấn đề xương máu của nông dân. Tại sao giá thế giới tăng cao lại không ký tiếp hợp đồng?. Tại sao lại để xảy ra sốt giá vào cuối tháng 3? Với vai trò là Tư lệnh lĩnh vực, trách nhiệm là của Bộ trưởng. Bộ trưởng phải nhận trách nhiệm đó", ĐB Nhơn khẳng  định. Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng giãi bày: " không có chuyện Bộ nào chạy theo lợi ích cục bộ của Bộ mình. Trong bối cảnh này, chỉ đạo của Chính phủ như vậy và trong suy nghĩ, công tác tham mưu của chúng tôi là như vậy. Có lúc chưa kịp thời". Bộ trưởng cũng đề nghị được gặp ĐB Nhơn để  trao đổi cụ thể hơn về những vấn đề trên.

Quy hoạch sai, dự báo kém: Chỉ trách nhiệm thôi chưa đủ

Cũng giống như Bộ trưởng Hoàng, phần trả lời chất vấn của hai vị Bộ trưởng TNMT và Bộ trưởng NN & PTNT cũng được cử tri đánh giá là chưa thỏa đáng khi thấy có phần nhận trách nhiệm cho xong.

Bộ trưởng Bộ TN -MT Phạm Khôi Nguyên là người lần đầu tiên đăng đàn trả lời QH với tâm điểm là vấn đề quản lý nhà nước về MT nhìn từ "sự kiện" Vedan. ĐB Danh út (Kiên Giang) nêu dồn dập các câu hỏi vì sao: "Vì sao 70% khu công nghiệp, 90% cơ sở sản xuất không có hệ thống xử lý nước thải mà vẫn hoạt động? Vedan thoát tội, không bị đình chỉ hoạt động. Vì sao? Đã có công chức nào của bộ, địa phương bị xử lý chưa? Bộ trưởng có đồng tình để nhân dân khởi kiện Vedan?".

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên đã lần lượt miêu tả lại tình trạng hoạt động của Vedan từ năm 1993 khiến Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng phải nhiều lần đề nghị Bộ trưởng trả lời thẳng vào vấn đề. "10 giờ đêm hôm qua, chúng tôi có họp và dự định sẽ cưỡng chế Vedan trong ngày hôm nay nhưng cho đến giờ Vedan đang thực hiện nghiêm túc, 5 đường cống thì phá 3 đường rồi, còn 2 đường hiện nay đang hàn lại" - Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên nói.

Chưa hài lòng với câu trả lời, ĐB Danh út tiếp tục "truy": "Tôi có hỏi vì sao Vedan đến nay không bị đình chỉ hoạt động? Bộ trưởng nói bộ và tỉnh không đùn đẩy nhau nhưng sao cả tháng qua vụ việc vẫn chưa được giải quyết? ". Trước câu hỏi trực diện này, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên nói: "Vedan đã thực sự đóng cửa 3 nhà máy. Còn Bộ TN -MT không có trách nhiệm dừng sản xuất của Vedan mà đó là trách nhiệm của địa phương". Phó Chủ nhiệm ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga vẫn chưa hài lòng: "Có hay không việc đùn đẩy trách nhiệm? Đã có cá nhân nào phải chịu trách nhiệm và bị xử lý chưa?". - "Hoạt động của Vedan rất tinh vi, là cố ý. Hiện Chính phủ đang chỉ đạo kiểm điểm trách nhiệm" - Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên trả lời.

Trong khi đó, phần chất vấn và trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ NN -PTNT Cao Đức Phát tập trung vào những bức xúc của người dân trước tình trạng giá vật tư thì cao, giá nông sản thấp, hàng hóa không tiêu thụ được; việc ngưng xuất khẩu gạo, nhập khẩu muối, nhập khẩu thịt gia súc, gia cầm trong khi nông dân sản xuất dư thừa, không tiêu thụ được.

ĐB Nguyễn Hồng Diện (Hậu Giang) chất vấn: Liên quan đến việc ngừng ký hợp đồng xuất khẩu gạo trong lúc giá gạo thế giới tăng cao và có vài ngày cuối tháng 4 giá gạo tăng đột biến do tin đồn, công tác dự báo như vậy đúng hay sai, trách nhiệm như thế nào? Bộ NN -PTNT đã thống kê được thiệt hại do ngừng ký kết xuất khẩu gạo đã gây thiệt hại cho nông dân bao nhiêu?

Những bức xúc này đã được Bộ trưởng Cao Đức Phát giải đáp khá bài bản bằng một loạt các dẫn chứng về diễn biến tình hình và số liệu. Liên quan đến việc dự báo sai sản lượng lúa gạo, Bộ trưởng Cao Đức Phát nhận: "Trách nhiệm về việc dự báo sai thuộc về cá nhân tôi. Tôi chịu trách nhiệm trước Chính phủ và QH về vấn đề này và xin nhận mọi hình thức kỷ luật của QH theo luật pháp".

Chưa chịu dừng ở đó, ĐB Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) nêu vấn đề: Qua trận lũ úng ngập vừa qua ở Hà Nội và 15 tỉnh phía bắc, có thể thấy rõ sự lúng túng, bị động của Ban chỉ đạo phòng, chống bão lụt T.ư và các địa phương? Bộ trưởng Cao Đức Phát "thật thà": Ban chỉ đạo phòng, chống bão lụt T.ư và các địa phương có bị bất ngờ, vì trận mưa thực tế lớn hơn rất nhiều so với dự báo đồng thời cũng thừa nhận "sau trận mưa lụt này, phải ngồi lại, rà soát lại, nhất là vấn đề quy hoạch để ứng phó kịp thời với sự biến động thời tiết.?